Reacties
Publicaties over de periode 1945-1947 in het toenmalige Nederlands-Indië maken vaak veel tongen los. Of het nu gaat om gebeurtenissen tijdens de zgn. Politionele Acties, excessen zoals gemeld in de kwestie Rawagedeh of nu met de publicatie van gedetailleerde gegevens en verhalen over de bersiap-(massa)moorden, velen hebben de behoefte hierop te reageren.
Op deze pagina wordt u daartoe in de gelegenheid gesteld.
Spelregels *:
- Geen anonieme bijdragen
- Geen scheld-of schuttingwoorden
- Geen lasterlijk uitlatingen
* De redactie van deze website behoudt zich het recht voor bijdragen te weigeren of te verwijderen als deze niet aan de spelregels voldoen.
U kunt nog meer reacties vinden bij Omroep MAX: daarvoor kunt u hier >> klikken
Reacties
| J. Mobach29-04-2013 om 14:46 |
| Uw tv-documentaire 'Archief van Tranen' en het lezen van het boek 'Asta's ogen' van Eveline Stoel met daarmee verweven gevoelens van herkenning, vormen de aanleiding van mijn reactie. Mijn twee broers en ik (17) vertrokken maandag 29 september 1945 met de trein van Djokja naar Bandoeng in het kader van Hereniginggsreizen en dat op eigen risico. Mijn broers hadden mij in Banjoe-Biri opgehaald om gezamenlijk de reis naar Tjimahi te ondernemen (plm. 10 km west van Bandoeng) waar mijn vader en mijn twee broers gevangen zaten tijdens de japanse bezetting. In één wagon zaten uitsluitend hollandse vrouwen en kinderen. Andere wagons waren afgeladen in die tijd met inheemse reizigers. In Tasikmalaja werden wij bedreigd door tientallen zgn. pelopers en wij hebben het aan de machinist te danken, dat wij uit een dreigende moordpartij konden ontsnappen. In Bandoeng aangekomen besloot mijn broer naar Tjimahi te lopen, maar op vermoedelijk een telefonisch signaal naar Bandoeng, kwam uit die richting een auto aanstormen die gierend remde. Een japans officier stapte uit en sleurde ons bijkans de auto in. Hij leverde ons af bij een 'beschermde' school. Wij hadden het er niet levend afgebracht als wij in de dikke duisternis waren doorgelopen, denk ik. In Centrum '45 Oegstgeest tekende ik een impressie. Maar ook namens een ooggetuige-verslag van ene Ina uit Amsterdam, de overval op het Goebeng-transport. Zij vertelde mij dat ze opeens, als kind, alleen de arm van haar tante in handen had! Dit gruwelijke voorval herkende zij in mijn tekening. Deze tekening is bij 'Hier en Nu' NCRV tv op de buis geweest, 90-er jaren. Mijn verzoek is of ik een DVD van Uw uitzending (Soerabaja) kan verkrijgen, waarvoor mijn dank. U heeft met Uw uitzending veel herkenning opgeroepen over die gruwelijke episode. Met dank voor Uw aandacht, J. Mobach. Re. De DVD is verkrijgbaar bij Omroep MAX : www.omroepmax.nl/max-winkel/dvd-s/dvd-archief-van-tranen |
| Sunny11-01-2013 om 22:16 |
| Bedankt voor deze documentaire. Als 3e generatie is de berisp tijd nooit in onze familie uitgelegd. De verhalen zijn van voor de oorlog en het vertrek naar NL. Wat in de tussen tijd was gebeurt werd niet over gesproken. Nu de documentaire te hebben gezien heb ik zoveel respect voor de 1e en 2e generatie. Die ons nog hebben opgevoed om zo goed mogelijk in de maatschappij te functioneren. Doch met behoud van mooie verhalen over Indie, ondanks de verschrikkingen die ze hebben moeten doorstaan. Nogmaals RESPECT. Hoop dat er ooit erkenning zal komen van hun pijn,verdriet en doortastheid om de 3e generatie in een land te laten leven waar ze in vrede en harmonie leven. Ik ben net terug uit Indonesie voor de eerste keer samen met mijn moeder. Naast de alleen mooie verhalen over haar jeugd is er toch altijd de schaduw die er heerst waar niet over word gesproken. En uit respect vraag ik ook niet. Bedankt Pia voor dit stukje geschiedenis wat ik ook over zal brengen aan de nieuwe generatie. Zodat hun dat weer overbrengen aan hun kinderen. En we blijven vechten voor vrede en verdraagzaamheid amongst eachother. God Bless You. |
| Hanny Smit17-12-2012 om 16:26 |
| Wat een verschrikkelijke, onderbelichte periode.Dank zij uw programma is er voor de nabestaanden meer openheid van zaken gekomen waardoor er ondanks het verdriet, erkenning is. Zelf was ik op de hoogte van deze geschiedenis. Mijn moeder Julia, Leonora Sinsu ,dochter van Mevr.L. Sinsu heeft het verhaal aan mij verteld. Toen ik echter het dossier van mijn oma las, wist ik niet dat het zo wreed was. Mijn moeder die zelf veel karakter had. Heeft mij deze wrede details bespaard. Wat ben ik trots om een lid van de familie Sinsu te zijn! Wat ben ik trots op mijn Oma! |
| Wilhelmina Möller-van Halewijn09-12-2012 om 16:37 |
| Ik heb vandaag het Archief van tranen gekeken. veel informatie gekregen waarvan ik weinig wist. Wij waren na de oorlog van Halmahera in Semarang met de trein teruggebracht naar Soerabia. Daar met een paar families in lege huizen gezet. De pemoedas kwamen elke dag een paar keer met groepen door ons huis. de Ghurkas hebben ons net bijtijds terug in de Wijk gezet. Vandaar naar de haven gebracht en per schip naar Singapore gegaan. |
| Sanne den Braven04-11-2012 om 18:45 |
| Beste pia van der molen, Ik vond de documentaire erg indrukwekkend, de tijd na de documentaire blijf het in m'n hoofd spelen. Ik ben zelf een kleindochter van een Indië veteraan, mijn opa vertelde vroeger de verhalen genuanceerd als kind kon ik uren luisteren naar alle verhalen. Mijn oma vertelde heel af en toe wat voor een vreselijke tijd het daar is geweest. Na het overlijden van mijn oma vorig jaar vonden we stapels met foto's van de diensttijd van mijn opa. Mijn oma heeft vlak voor haar overlijden mij gevraagd om te zoeken. Ik ben gaan zoeken, ik begrijp nu beter waarom mijn opa zo ineens kwaad kon worden.. Of als hij weg droomde in paniek wakker werd.. Nachtmerries door die tijd.. Mijn oma zei altijd dat het kwam door zijn tijd in Indië.. Mijn generatie (ik ben van 1988) weet weinig tot niks van deze tijd, met recht de 'vergeten oorlog' al die gruwelijkheden die zijn gebeurt. Ik hoop dat mensen van mijn generatie nadenken en hun ouders voorouders meer gaan waarderen en respecteren. U heeft de mensen een stem gegeven. Met vriendelijke groet, Sanne den braven vankeizertotkorporaal.nl |
| Alice Oppenheim03-11-2012 om 12:35 |
| Beste Pia van der Molen en Michiel Praal, Wat een indrukwekkende en mooi gedraaide documentaire. Vakwerk dat 'plakt'. En zal blijven plakken, ook al heb ik deze ellende niet mee en doorgemaakt. Zoveel empathie, niet alleen in de interviews maar ook in de montage komt niet vaak meer voor. Ik zou graag willen meewerken aan dit soort programma's over het reële verleden. Want ook in Nederland is er veel te vertellen over bijvoorbeeld de periode van na de oorlog waarin mensen zich ook losgeslagen gedroegen. Het verliep anders maar liet onuitwisbare indrukken na op de burgers die nog leven en het zich kunnen herinneren. Mochten jullie na deze serie weer energie hebben voor een volgend onderwerp dan zou ik daar graag over willen meedenken, ondanks een handicap die me veel thuis houdt. Het is nodig, ik kom veel oudere mensen tegen die me van alles vertellen over vroeger. Naarmate ze ouder worden komen die herinneringen in geur en kleur terug. In mijn dorp Bussum is meer dan 25 % van de bewoners ouder dan 65 jaar. Programma's voor die groep zijn hard nodig. En zo mooi en vol begrip voor het slijten van verdringing en neurose mechanisme heb ik de waarheid zelden in beeld gebracht zien worden: prudent en intelligent. Dank! Alice Oppenheim oud AVRO en Elsevier |
| Ellen Geerts-de Bats03-11-2012 om 12:32 |
| Dit zijn de verhalen van mijn vader, Carlo de Bats (geb. in 1914, Cheribon) en van mijn moeder (geb. in 1922, Bandoeng). Beiden leven niet meer, maar ik heb nu de kans om deze verhalen door te vertellen. Helaas kan ik dus niet meer overdragen. Mijn moeder heeft in WO II Nederlands-Indie in Bandoeng buiten het kamp geleefd. Zij en haar moeder verdienden o.a. de kost door koekjes te bakken en te verkopen. Mijn moeder deed aan verzetswerk. Zij was toen ongeveer 18 jaar oud, zat op de middelbare school, AMS (die in de oorlog gesloten werd) en gaf Nederlandse les (verboden door de Jappen) aan meisjes, die met breiwerkjes bij haar thuis kwamen (onder de mom van breiles). Helaas werd zij door een buurvrouw verraden (zij heeft nooit geweten wie dat was), en werd opgepakt door de Japanse Kempetai. Bij het kantoor aldaar moest zij bijna een hele dag op een tegel in de brandende zon staan zonder te drinken te krijgen. Door steeds op een steentje te zuigen, heeft zij haar dorstgevoel met speekselvorming weg kunnen krijgen. Laat op de middag mocht zij tot haar verbazing naar huis. Het blijkt, dat kort geleden de atoombom op Nagasaki was gevallen. Zij is er nog steeds dankbaar voor. In de bersiaptijd heeft zij een groot dosis geluk gehad, dat zij en haar moeder gespaard zijn gebleven. Een paar keer zijn zij van verblijfplaats gewisseld, omdat bekend stond, dat een bepaald huis een mogelijk doelwit zou zijn. Huiveringwekkend vond zij de strijdkreten die de horden pemoeda's bij hun moordpartijen lieten horen als zij op zoek waren naar slachtoffers. Een aantal kennissen van mijn moeder en oma werd inderdaad koelbloedig vermoord. Hierbij het verhaal van mijn vader over zijn ervaringen in WO II Nederlands-Indie en de bersiaptijd. Mijn vader zat grotendeels in het Jappenkamp (spoorweg Pakan Baroe, op Sumatra). Daarna heeft hij gediend bij de gevechtseenheid infanterie van het KNIL Hij heeft zich nooit bitter uitgelaten over Japanners of Indonesische nationalisten. Het is de geschiedenis geweest, die daar was. En hij heeft altijd met eigen zelfverantwoordelijkheid ingegrepen als dat nodig was. Mijn vader, een Indische jongen, Carlo de Bats, geboren in 1914 in Cheribon, was voor, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog in Nederlands-Indie werkzaam bij het KNIL (Koninklijk Nederlands Indisch Leger). Hij was burgerambtenaar bij de Luchtmacht (technische dienst). Tijdens het Japanse krijgsgevangenschap heeft hij gewerkt aan de spoorweg op Sumatra, de Pakan Baroe. Het was daar een hel geweest. Maar als jongen is hij opgegroeid op de suikerrietplantage van zijn vader, waar hij als tweede kind en oudste zoon (van twaalf kinderen) een spartaanse opvoeding kreeg. Die harde opvoeding heeft hem gered en geloodst door de verschrikkingen van de oorlog. Hij moet zich in dat kamp echt gedragen hebben als een kwajongen, om te overleven. Zo stal hij regelmatig eten van de Jappen. Zo was er eens een groot alarm in het kamp, waarbij iedereen naar buiten en in rijen moest gaan staan. Een haan van de commandant was verdwenen. Mijn vader had dat beest tussen zijn linker grote teen en zijn andere teen en probeerde hem in de modder te verstikken. Wat lukte. Met andere gevangenen hebben ze daarna genoten van het maal. Er werd ook slangen- en apenvlees gegeten. Een grappige anekdote was deze: de padre oftewel de pastoor was, zeg maar, tot chef-kok gepromoveerd. Hij zou een bouillon maken van een aap die de mannen hadden gevangen. Mijn vader kwam even kijken hoe hij dat deed. Hij schrok zich rot, omdat de aap niet gevild en in stukjes gesneden was maar in zijn geheel in de pot gegooid was. Tegen Japanse bewakers vertelde mijn vader dat hij piloot was op een jachtvliegtuig. Met gebaren maakte hij duidelijk dat hij Japanse gevechtsvliegtuigen neergeschoten had (wat dus niet waar was). Maar de bewakers geloofden hem en daardoor kreeg hij gratis sigaretten, die hij ook deelde met anderen. Natuurlijk kwam hij verzwakt vandaan uit het kamp. Want ook hij werd weleens op zijn zoektochten naar eten gesnapt, en gemarteld. Maar hij was geestelijk gesterkt, omdat hij het overleefd had. Daarom gaf hij na de Japanse bezetting gehoor aan het KNIL, om de gelederen te versterken bij de gevechtseenheid van het KNIL. Mijn vader stond namelijk bekend als scherpschutter. Een anekdote was dat de inlandse nationalisten en Nederlanders heel vaak in een patststelling kwamen. Met een groot niemandsland tussen hen in, zat dan een inlander de Nederlanders op de wallen uit te dagen. Er werd dan aan mijn vader gevraagd om die man van een grote afstand neer te schieten. Zo werd hij scherpschutter bij de infanterie tijdens de politionele acties en bersiaptijd. Over die tijd heeft hij niet zoveel losgelaten. Maar volgens eigen zeggen ontving hij daarvoor een medaille en een financiele toelage van het KNIL. Hijzelf heeft nooit bij de andjing nica gezeten (het bataljon waar vele indo's en molukkers zich bij aansloten om hun vrouwen en kinderen te beschermen tegen de massamoorden begaan door de pemoeda's, de inlandse nationalisten), maar hij kent wel de ontwerper van dat hondenkopembleem, ene Amade. Diens zoon kwam in Nederland vaak bij ons op bezoek. Het KNIL bataljon Infanterie V ontving spoedig na oprichting eind 1945 te Bandoeng van de tegenstanders de scheldnaam Andjing NICA (andjing is Maleis voor de onreine (christen)hond, NICA was de naam van het terugkerend Nederlands-Indische Gouvernement ; Netherlands-Indies Civil Administration). Infanterie V koos de scheldnaam echter tot erenaam hetgeen tot uitdrukking werd gebracht in het mouwembleem. Een dreigend grommende hondekop, ontworpen door soldaat E.C.E. Amade. De vader van mijn vader, opa Gustaaf de Bats, planter, is in 1947 overleden in het nationalistenkamp Wonopringo, Pekalongan. Hij was 58 jaar oud, en stierf aan onbehandelde ziekte, gebrek aan medicijnen en ondervoeding. Met vriendelijke groet, Ellen Geerts-de Bats |
| Jacques Luiken03-11-2012 om 12:28 |
| Geachte Mevrouw van der Molen, Mijn naam is Jacques Luiken en ben geboren in 1953 dus toen indonesie al onafhankelijk was. Maar nederlands indie leefde voort in mijn familie. Mijn vader was leraar aldaar (in Semarang). Mijn vader en moeder en hun twee zoons zijn ondergebracht geweest in het kamp. Mijn broers kan zich de bersiap periode nog goed voor de geest halen. Onder meer dat zij onder militaire begeleiding (jeeps) naar school werden gebracht. Zo nu en dan hadden de permoeda's ijzerdraad over de weg gespannen. Na 1950 zijn mijn ouders teruggekeerd naar Nederland, een zeer kille ontvangst, hun komst werd niet op prijs gesteld..Mischien is dat waarom de bersiap periode onderbelicht gebleven is. Uw documentaire heb ik met veel belangstelling gevolgd. Subtiel, zonder jacht op spektaculaire beelden.Het is in u te prijzen dat u na 67 jaar aandacht daar aan schenkt. Met vriendelijke groet Jacques Luiken |
| Ruud en Marga Lapré03-11-2012 om 12:26 |
| Lieve Pia, beste Michiel, De documentaire heeft Marga en mij diep gegrepen. Wat is het mooi en moedig van jullie om gebeurtenissen van veraf, en voor sommigen belegen, een menselijk gezicht en actualiteit te geven. Eerlijk en integer. De inhoud laat mij niet los door het vele dat het bij ons heeft opgeroepen en losgemaakt. Hulde, Ruud en Marga Lapré |
| Ger de Jong03-11-2012 om 12:19 |
| Beste Pia, We hebben elkaar in het verleden ontmoet toen ik nog voorzitter was van VOMI -Zuid-Holland-Zuid en we als VOMI-Nederland vergaderden in Bronbeek. Ik heb toen ook de DVD gekocht "Vrijwillig voor het Vaderland". Zelf ben ik als OVW-er drie jaar in voormalig Nederlands-Indië geweest en heb over die periode en mijn werk als veteranenbelangen-behartiger en als initiatiefnemer van vele Indiëgedenktekens in veel plaatsen door heel Nederland, mijn memoires te boek gesteld. Ik kon dat doen aan de hand van de vele patrouille- en inlichtingenrapporten, die ik vanuit de Oost had meegenomen. Het door mijzelf gemaakte boekwerkje is in het bezit van het N.I.M.H. en van het veteraneninstituut. De rapporten zijn opgenomen in het archief van het N.I.M.H. De afgelopen weken ben ik benaderd door de NOS en door Nieuwsuur om mijn mening te geven over het onderzoek dat het N.I.M.H. en het N.I.O.D en nog een Instituut voor landenkunde willen gaan uitvoeren om meer gegevens boven tafel te krijgen over de gedragingen van de Nederlandse militair (of liever gezegd de misdragingen). Ik heb ze gewezen op de vele boeken die al zijn geschreven en dat men toch niet meer boven tafel krijgt wat er zich echt heeft afgespeeld, in het bijzonder van de misdragingen van de pemoeda's, de vele ongeorganiseerde terreurgroepen als de Hisbulla, de Daroel Islam enz. Onze landelijk voorzitter, de heer Leen Noordzij, heeft daar in de Volkskrant prima op gereageerd. Het is daarom geweldig dat jij nu met deze documentaire aan het licht brengt hoe in de bersiap periode de Indonesische pemoeda 's en ook ander terreurgroepen zich ten opzichte van de Nederlandse, Indo-Nederlandse en ook de Chinezen op een afschuwelijke wijze hebben misdragen. Ook hebben we dit kunnen waarnemen als we op patrouile waren en soms door de eigen bevolking vermoorde kampongbewoners aantroffen. Met Sjoerd Lapré had ik een prima contact en tijdens de lezingen die hij voor ons veteranen hield verkondigde hij steeds weer dat dank zij de aanwezigheid van de Nederlandse militair vele Nederlanders die nog in de kampen verkeerden konden worden gered uit de handen van de pemoeda's. Met jouw documentaire kan de Nederlander eindelijk kennis maken van hetgeen zich in de bersiap periode heeft afgespeeld. Bij het aanschouwen van al die verschrikkelijke beelden heb ik de ogen niet droog kunnen houden en gaan de herinneringen onwillekeurig terug naar de tijd, waarvan men in Nederland nog steeds niet weet, wat onze ervaringen zijn geweest. Veel hulp hebben we kunnen verlenen aan de verwaarloosde bevolking. Patrouilles gelopen onder vaak moeilijke en levensbedreigend omstandigheden enz. Nogmaals mijn complimenten, mede namen de vele veteranen die ik nog steeds mag vertegenwoordigen. Met vriendelijke groeten, Ger de Jong Erelid VOMI-Nederland Erevoorzitter VOMI-Zuid-Holland Vice-voorzitter Bond van Wapenbroeders Afdeling Zuid-Holland-Zuidoost |
| Wim Elgers03-11-2012 om 12:15 |
| Ik heb het programma gezien Archief van tranen. Mijn complimenten over de wijze van brengen. Hopelijk heeft links Nederland, de politiek en advocatuur hier ook na gekeken hebben en daar nog een serieus over nadenken wat ze door hun instelling over die tijd de BV Nederland en de veteranen in het bijzonder hebben aangedaan. Wim Elgers BK Secretaris/penningmeester Vereniging Dragers Militaire Dapperheidsonderscheidingen |
| Harmen Huidekoper03-11-2012 om 12:12 |
| Geachte mevrouw van der Molen, Zojuist heb ik het eerste deel van uw documentaire mogen zien. Zelf ben ik één van de overlevenden van het zogeheten Goebeng transport. Als jongetje van vier heb ik dit meegemaakt, samen met mijn moeder, grootmoeder, en oudere broer. Geluk hebben we gehad dat we het nog kunnen navertellen, alhoewel niet zonder kleer- scheuren, zowel aan de buitenkant als aan de binnenkant. Inmiddels zijn mijn moeder, grootmoeder en broer overleden. Diep heeft de uitzending mij geraakt. Groot respect wil ik uitspreken voor de wijze waarop u aandacht geschonken heeft aan deze vergeten Bersiap periode met al zijn gruwelijkheden. Het zou mij wat waard zijn, wanneer beide delen op een gegeven moment op dvd verkrijgbaar zouden zijn, zodat ik dit als document aan de volgende generatie door kan geven. Zelf kan ik mij er niets meer van herinneren, misschien maar goed ook. Heel hartelijk dank voor de aandacht, die dit leed dankzij uw documentaire geschonken wordt. Dat doet je goed! Het is nooit te laat. Hartelijke groeten, Harmen J. Huidekoper (geboren 19-01-1941 te Batavia) |
| Wim Nieuwenhuijs06-10-2012 om 14:02 |
| Heb de documentare gezien en vind het heel belangrijk voor het nageslacht! Wijlen mijn echtgenote heeft de bersiaptijd meegemaakt als jong meisje na haar kamptijd! Ben zelf als militair in Indie en Nieuw-Guinea geweest.Ik heb diep respect voor allen die het niet hebben mogen overleven! |
| Anton01-10-2012 om 20:18 |
| Ik heb middenin de bersiap tijd gezeten en kan erover meepraten wat je doormaakt.De avonden als je thuis zit te wachten, wanneer de moorden de bendes je tuin binnen komen,om je op te halen.Jehad niets om je te verdedigen je was aan hun willekeur overgeleverd.De hele straat is tenslotte toch door de Alri(Angkatan Laut Republik Indonesia) 9de indon marine opgehaald. Eerst naar de Simpakclub gelukkig ging dat niet door.Toen naar de Bubutan gevangenis "Penu"(vol).Naar Kalisosok(Werfstraat). Daar hebben wij(ik&mijn broers)spitsroeden moeten lopen.Het pad naar poort stonden de opgezweepte pemoedas met messen,klewangs en bamburunting te schreeuwen en te schelden.Dat was even slikken. Wat moest je doen om ongeschonden erdoor te komen.We hebben elkaar een hand gegeven en gezegt "Nu". Gerend naar de ingang van de gvangenis.Werden opgesteld en werden naar een persoons cellen gedreven.Met ong.10man de cel in.Er waren ong.7-een persoons cellen. In die cellen hebben we 7-dagen gezeten met mate aan drinkwater. De ruimte was zo klein dat je hurkend of staand moest slapen.De bewakers liepen langs de cellen en als ze iets kwaads hadden gewild dan hadden ze van ons sate kunnen maken met hun bambu speren. Gelukkig werden we overgeplaats de 6-pres. cellen 'blok ketjil".We werden met20-man in een 6-pers.cel gestopt.Je een gevlochten mat en je sliep op de grond en je kleren wat je extra mee had genomen als hoofd kussen.We kregen erg weinig eten en mochten ook buiten de cel tot zes uur en dan de cel in tot de volgende dag. Op een gegeven moment waren dee bewakers onrustig. Surabaia werd vanuit de haven beschoten door de oorlog schepen van de Engelsen.De geopende beziene drums werden de blokken binnen gereden.Voor elke cel kwam ereen te staan.Toen ze weg ware n hebben we geprobeerd om met de binnendeur de buitndeur terammen.Dat was energie verspilling.Constant vlogen de granaten over ons richting de stad. 'sMorgens werde we gewekt door het geluid van rupsvoertuig.Twee schote achter elkaar,we zaten in het laatste blok vlakbij de buiten muur.Een rode gloed kwam via de lucht gaten naar binnen.Er brak een beetje paniek uit omdat een gevangene in de laatste cel schreeuwde "Brand".Gelukkig was baksteen gruis. De tank had een heel groot gat in de muur geschoten en daar kwamen onze bevrijders de Gurka's binnen.Twintig man met een Nederlands officier "Jack Boer".Die pas na zijn dood geridderd werd.Hij heeft ong. 3000 gevangenen uit de Werfstraat gered en naar het Marine etablissement Morokrembangan aan de haven gebracht.Toen begon de strijd om Surabaia.Het was heel erg. Langzaam werd Surabaia gezuiverd door de Engelsen tot aan de Wonokromo brug.Dat was de grens.In heel Surabaia was geen Indonesier te bekennen. Ze waren allemaal het binnenland ingevlucht. Een paar mensen uit onze straat zijn erheen gegaan om te zien hoe de huizen ervoor staan.De vrouwen waren er niet.Die zijn het binnenland ingevoerd zgn ter bescherming tegen de Engelsen in kampen gestopt. Ze zijn er gebleven en hebben de huizen schoongemaakt.Toen de stad vrij werd gegeven door de Engelsen kwam het normale leven weer terug.Vele gebouwen zoal "Raad van Justitie"is in puin geschoten.De Engelsen hebben het hard te verduren gekregen om Surabaia te veroveren. Ons gezin kwam langzaam weer bij elkaar.Helaas zijn twee broers niet meer teruggekomen. Een broer ligt op de Grebbeberg in Rhenen en een broer ligt opde Erebegraafplaats Kembang Kuning te Surabaia. Ik ben de enigste van familie die dit jaar aan zijn graf heb gestaan.Het was voor mij een heel emotioneel moment na 62 jaar daarte zijn. Mevr. van der. Molen,. U moet de documenten van Jack Boer openbaar maken,wat de Indonesiers onschuldige vrouwen,kinderen en mannen hebben vermoord.Doorgaan zodat de Nederlanders weten wat daar allemaal gebeurd tijdens de bersiap. VR.GR$ Ton |
| Van Uhm30-09-2012 om 15:52 |
| De documentaire was hard nodig en ik wil de makers bedanken dat ze de stap hebben durven zetten. Mijn hoop is dat de Indische gemeenschap de moed zal vinden om zijn verhaal te vertellen, niet alleen in Nederland maar ook in Indonesie. De Indonesische ambassadeur om opheldering van de hedendaagse verering van massamoordenaar "Bung" Tomo vragen zou een eerste stap kunnen zijn. |
| Ewald Turpijn18-09-2012 om 12:11 |
| Geachte mevr. van der Molen, Enkele dagen geleden heb ik de documentaire "Archief van tranen gezien". In deel 2 kwam een verklaring voor van mijn moeder Paulona Turpijn-Bastiaans. Was toch heel bijzonder en heftig om te lezen hoe ze die vreselijke dingen beschreef. Ik was toen 3 jaar en heb dit alles meegemaakt, maar herinner er mij gelukkig niets meer van. Wij wisten dat mijn grootouders vermoord waren, maar wisten niets van het bestaan van het document. Ik heb hierover een paar vragen: - wordt er nog meer verteld in het document. - waar is die opgesteld. - kan ik een kopie van het document krijgen. Met vriendelijke groeten, Ewald Turpijn <<< Antwoord Pia van der Molen >>> Geachte heer Turpijn, Dank u wel voor uw bericht. De gehele verklaring van uw moeder mevrouw Paulona Turpijn-Bastiaans kunt u vinden op: www.archiefvantranen.nl , daarna klikt u het kopje dossier aan, en daarna klikt u aan dossier nr. 052A,B en C. Daar vindt u de verklaring van uw moeder en u kunt deze verklaring ook printen. Een hartelijke groet Pia van der Molen, documentairemaakster <<< Reactie Hr. Turpijn >>> Het dossier 052A,B,C heb ik vanmorgen gelezen. Ik weet nu zeker dat ik bij de vreselijke moordpartij aanwezig was ("wij speelden op de grond met de kinderen" zie de verklaring). Mijn moeder heeft hierover nooit gesproken en ik heb nooit de moed gehad om erover te beginnen. Ze is op haar 40ste jaar overleden, dus dit bleef voor mij een groot geheim. Haar uitgebreide verklaring bracht wat licht in de zaak voor mij en mijn kinderen. Ik wil U bedanken voor het openbaar maken van het dossier en voor de prachtige documentaire. Vriendelijke groeten, Ewald Turpijn |
| W.A.H. (Andy) Voogd18-09-2012 om 12:03 |
| Geachte mevrouw Pia van der Molen, Graag laat ik u weten ongelooflijk geraakt te zijn door de afleveringen "Archief van Tranen" die ik zag na terugkeer van vakantie. Ik ben op 14 augustus 1947 geboren in Bandoeng als zoon van een KNIL officier en hoewel ik te jong was om mij de gebeurtenissen in die tijd te herinneren hen ik daar indirect toch de gevolgen van ondervonden vanwege de zeer ingrijpende ervaringen van mijn ouders die inmiddels beide zijn overleden. De laatste jaren verzamel ik alle informatie die ik maar kan bemachtigen en voornoemde documentaires maken dan nu ook deel uit van mijn archief. Ik zou ook graag uw documentaire over Jac Boer willen hebben. Indien u mij daarmee kan helpen of kan vertellen hoe ik daaraan kan komen (kopen van een DVD?) zou ik daar heel blij mee zijn. Ik denk dat u velen die die gebeurtenissen hebben overleefd en nabestaanden een hele grote dienst hebt bewezen want u hebt aandacht gegeven aan een periode en gebeurtenissen waar in Nederland tot nu nu weinig tot geen aandacht voor was. Misschien ligt het aan mijn gebrek aan kennis, maar ik vind veel informatie helaas te fragmentarisch. Ik ken geen compleet werk waarin goed tot uiting komt de volgtijdelijke samenhang van gebeurtenissen. Indien u mij daarin aanwijzingen naar documentaires kan geven zou ik daar ook heel blij mee zijn. Nogmaals, ik dank u voor uw documentaires over het Indië in de periode 1945 tot 1950. Bij ieder keer dat ik kijk stromen mij de tranen over de wangen maar ik zou het niet willen missen. Tranen wassen immers de ziel? Met vriendelijke groet, W.A.H. (Andy) Voogd |
| Ria Speerstra18-09-2012 om 12:00 |
| Beste mevrouw van de Molen, Met afgrijzen heb ik uw documentaire 'Archief van tranen' gezien. Ik vond het zeer heftig, maar wel heel goed dat deze kant van die oorlog in Nederlandsch-Indië ook in beeld wordt gebracht. Mijn opa was oorlogsvrijwilliger bij het Friesch Bataljon en ging naar Indië om iets goed te doen, namelijk de Nederlanders daar beschermen. Maar bij thuiskomst werden ze met de nek aangekeken. Zijn goede bedoelingen zijn nooit zo begrepen, door het politieke spel wat er achter deze oorlog zat. Dat zijn hulp om de Nederlanders te beschermen nodig was, blijkt wel uit uw documentaire. En al jaren wordt er gesproken over de Indische slachtoffers en de gruweldaden van de Nederlanders, naar mijn mening niet vanuit het perspectief van die tijd. Het onderzoek naar deze oorlog, waar de laatste tijd veel over gesproken wordt, brengt veel los. Mijn opa kan zich niet meer verdedigen, zoals velen, en mijn oma vindt het verschrikkelijk dat dit steeds weer wordt opgerakeld. Ook mijn moeder en ik hebben het er regelmatig over. Wat ik heel graag zou willen is dat bij het onderzoek naar deze oorlog ook de zijde wordt belicht die u heeft laten zien in uw documentaire. Bedankt voor het maken van deze documentaire. Het geeft toch enige rust bij ons, dat de inzet van mijn opa voor deze mensen niet voor niets is geweest. Met vriendelijke groet, Ria Speerstra |
| Ilse Wijk18-09-2012 om 11:29 |
| Beste mw van der Molen, Een aantal weken geleden heb ik uw documentaire bekeken. Met grote schok hoorde ik het verhaal dat mijn vader ons altijd vertelde. Mijn vader Eduard Christiaan Wijk is in 1922 geboren in Lebaksiou in het gebied Tegal. In Balapulang liggen in een massagraf de broers en zusjes van mijn vader. Een foto, een wit kruis met namen, allemaal Wijk was altijd goed zichtbaar in het huis van mijn opa en oma. In Balapulang zijn mijn ooms en tantes, toen nog kinderen op brute wijze om het leven gebracht en in de put gegooid. Inderdaad door de Chinese buren geholpen hebben een aantal aan de dood kunnen ontsnappen. De naam Lapre was bij mij ook bekend. Het was schokkend maar ook "fijn" om te zien dat het verhaal verteld wordt. Mijn opa van moeders kant is vermoord door de Jappen en ligt op het Ereveld in Indonesie, wij zijn daar samen geweest. In Balapulang, Lebaksiou en omgeving ben ik nog niet geweest maar dat staat hoog op de lijst. Graag zou ik willen weten of de put en waar de put precies staat en mocht u verder nog gegevens hebben over de kinderen Wijk, dan hoor ik dat graag. Met dank en vriendelijke groet, Ilse Wijk |
| Ingrid Noppen18-09-2012 om 11:27 |
| Hierbij spreek ik mijn grote waardering uit voor 2-delige serie Archief van tranen. Als dochter van een Indisch Nederlandse moeder en een Nederlandse vader die daar toen als MP (militaire politie) naar was uitgezonden, weet ik wat die verschrikkelijke periode voor mijn moeder heeft moeten betekend. Zij heeft maar heel weinig kunnen vertellen over die tijd en nu zij helaas is overleden, begrijp ik pas hoe het erover vertellen voor haar een wrede terugkeer zou hebben betekend naar al die wreedheden van toen. Dat u als enige in al die jaren gesloten archief heeft willen openen, daarvoor wil ik u bij deze bedanken! Het heeft mij mijn overleden moeder nog beter doen begrijpen. Met tranen heb ik de afleveringen kunnen bekijken. Dank daarvoor, Pia. Met vriendelijke groet, Ingrid Noppen |
| Louise Molhoek-Huigens18-09-2012 om 11:25 |
| Met ontroering heb ik de uitzending bekeken met de toepasselijke naam:Archief van tranen. Omdat ik als Indisch meisje deze oorlog aan den lijve meemaakte (in Bandung) en er eigenlijk nooit met Nederlandse mensen over kon praten, ben ik blij dat er iemand is die verwoordde wat er gebeurd is in die vreselijke tijden. (geboren in 1941, als kind ondergedoken gezeten in Bandoeng, mijn vader was geïnterneerd, evenals mijn Grootvader die is gestorven bij de Pakan Baru). Tijdens de Bersiap en de Politionele acties was mijn Hollandse vader politie-inspecteur op Java en Zuid Sumatra en moesten als persona non grata naar Nederland ,eind 1950. Nogmaals mijn hartelijke dank dat er eindelijk aan het licht is gekomen wat er echt gebeurde. Vriendelijke groeten Louise Molhoek-Huigens. |
| Audrey J. van der Linde18-09-2012 om 11:23 |
| Geachte mevrouw Van der Molen/beste Pia, Hartelijk bedankt voor de documentaire "Archief van Tranen". Ik ben zelf half-indo, en ook mijn familie zweeg voor het grootste deel over hun ervaringen in WO2 en de Bersiap. Helaas zijn mijn opa en oma al overleden en mijn moeder weet zich maar flarden te herinneren (was nog erg jong), maar duidelijk wordt wel wat de echte reden voor de meeste Indo's was om Indonesië te ontvluchten. Helaas, in Indonesië waren ze 2e rangs, maar in Nederland ook! En als ik dan de regelmatig terugkerende roep om excuses en restitutie voor de daden van de Nederlandse militairen hoor, dan draait mijn maag en vraag ik me af of de Europeanen en Indo's van toen nu ook excuses en restitutie krijgen... Kan dit hoofdstuk dan eindelijk gesloten worden, waarbij iedere partij hand in eigen boezem steekt en ophoudt met de vinger naar het verleden te wijzen. Overigens, het boek "Asta's ogen" heeft mij ook een goede blik gegeven op zowel het indo-zijn, maar ook de geschiedenis. Ik heb het boek vanaf de 1e pagina tot de laatste met een grote glimlach gelezen, zoveel herkenning met de verhalen die wél in de familie werden verteld. Nogmaals, bedankt voor de heldere documentaire en ik hoop binnenkort ook uw andere documentaires te kunnen zien. Met vriendelijke groeten, Audrey J. van der Linde |
| Henk Beekhuis06-09-2012 om 20:31 |
| Beste Pia van der Molen, Wij (mijn vrouw, in Indië tijdens Japanse bezetting en Bersiap, en ik) hebben de beide documentaires "Archief van Tranen" gezien en wij waren diep onder de indruk. Je hebt de afschuwelijke gebeurtenissen uit de Bersiap op een volkomen verantwoorde wijze neergezet. Nederland heeft nu ook de excessen van de Indonesiërs tegenover de Nederlanders kunnen zien (in plaats van alle berichten over de excessen in omgekeerde richting). Jouw boodschap kwam juist op het goede moment. Ik heb grote bewondering voor jullie achterliggende onderzoek naar de feiten, de omstandigheden en getuigen van de misdaden. Dat moet heel wat energie en emoties gekost hebben om die gegevens te verzamelen en vervolgens op zo'n prachtige manier in een film neer te zetten. Mooi, dat de beide delen op de televisie werden uitgezonden rondom 15 augustus. Nu hopen we maar, dat veel Nederlanders het gezien hebben. Mijn vrouw was vaak ontroerd over jouw empathische omgang met de mensen, die jou deze afschuwelijke verhalen wilden vertellen. Wat heb je dat mooi gedaan! Met vriendelijke groet, Henk Beekhuis www.japanseburgerkampen.nl www.japansekrijgsgevangenkampen.nl www.bersiapkampen.nl |
| Hilma Bruinsma02-09-2012 om 17:32 |
| Beste Pia van der Molen, Heel hartelijk dank voor het Archief van tranen. Sinds enige tijd ben ik bezig met mijn ouders correspondentie uit de tijd van de politionele acties. Ook mijn vader had zich vrijwillig gemeld. Mijn moeder bleef met mijn oudste broer en oudste zus op komst, thuis. Zij schreven elkaar dagelijks. Ik heb altijd geweten dat ik met hun brieven, die als een taboe achter slot en grendel bewaard werden in het theemeubel, 'iets' zou doen, zonder precies te weten waarom. Al doende wordt mij dat steeds duidelijker. Ons gezin van acht kinderen, was zich min of meer bewust dat wij te maken hadden met een vader, die niet was zoals hij had kunnen zijn. Als jongste van deze acht was ik mij daarvan misschien het meest bewust. In ieder geval, het idee dat de Indiëtijd sporen met gevolgen op hem naliet, was de hoofdreden om aan de slag te gaan. Zijn verhaal moest verteld worden, hij moest 'bevrijd' worden. In de loop van het proces plaatste ik een oproep in Checkpoint Charlie, het veteranenblad. Zo kwam ik in contact met enkele mannen die mijn vader hebben gekend in die periode. Door die contacten werd een beeld geschetst, het besef groeide over wat daar allemaal gebeurde of gebeurd kon zijn. Wat zij vertelden bracht het dichtbij, begrijpbaar, hoe erg soms ook, toch in dagelijkse en menselijke proporties. Dat is denk ik de kern, dat alleen verhalen van degenen die het meemaakten, zorgen voor herkenning en voor erkenning. Vooral deze verhalen geven inzicht in de enorme gevolgen van blootstelling aan extreme situaties, zoals oorlog. Dat is de ene kant. Van de andere kant heeft mijn schoonfamilie de bersiap periode aan den lijve ondervonden. Mijn schoonmoeder vertelde daar wel eens iets over, meer in algemene zin. Zij en haar ouders zaten, in verschillende, interneringskampen. Mijn schoonvader zat bij de Birmaspoorlijn en zijn ouders hebben beiden de interneringskampen niet overleefd. Bij het zien van Archief van tranen, stroomden de tranen over mijn wangen. Wat hebben mijn schoonouders en hun ouders allemaal doorstaan? Wat hebben zij en al die mensen mee moeten maken. Wat een afgrijselijke geweldspiraal heeft zich afgepeeld en wat zijn de gevolgen groot, nu nog steeds. En ook besef ik des te meer, meer dan ooit tevoren, hoe wonderlijk het is dat de lijnen van mijn ouders en schoonouders elkaar kruisen op Java. Dat alles ging, niet zo netjes geordend natuurlijk, door mij heen bij het zien van deze beelden van mensen met hun verhalen in Archief van tranen. Uw Archief van tranen geeft ruimte aan deze verhalen, geeft ruimte voor herkenning en erkenning én uw archief slaat een verbinding in de geweldspiraal van actie en reactie, van bersiap en politionele acties. Voortaan van grote waarde bij het opdoemen van schuldvragen. Uw archief maakt het verhaal compleet en is misschien wel het eerste begin waarmee uiteindelijk het boek Nederland en Indië op de juiste manier gesloten kan worden. Ik wil u heel erg bedanken dat u Archief van tranen heeft willen en kunnen maken, en ik hoop dat het in positieve zin gevolgen heeft voor allen die er mee te maken hebben. Met groot respect, Hilma Bruinsma, dochter van Klaas Bruinsma en Janke Bruinsma-Venema schoondochter van Ferry Lonissen en Erna Lonissen-Van Domburg Scipio Vorderingen rond de correspondentie van mijn ouders uit hun Indiëtijd, en wat daarbij op mijn pad komt, hou ik bij in de blog Taboe in het theemeubel. http://www.puntaal.nl/?q=node/5 |
| Ephraima de Kluijver29-08-2012 om 22:32 |
| Door mijn moeder gewezen op de uitzending Archief van tranen. Ik heb met afschuw gekeken hoe de mensen behandeld zijn in de Bersiaptijd. Als kinderen van een moeder die het meegemaakt heeft vallen voor mij in ieder geval heel langzaam de puzzelstukjes van mijn jeugd op zijn plaats. Het enig overgebleven kind Engelenburg was onze tante Roos. Nichtje van mijn moeder. Dus op de begraafplaats liggen de neefjes en nichtjes van mijn moeder. Nooit hebben mijn broers en zussen en ik de waarheid uit mijn moeder kunnen krijgen. Nu begrijp ik dat. Het is te afschuwelijk voor jonge meisjes om dat te moeten meemaken.Pas op latere leeftijd toen mijn moeder allang kleinkinderen had is ze hulp gaan zoeken. Daar hoorde ook een herstel reis bij naar Indonesië. Ook een bezoek aan de erebegraafplaats stond op het programma. Mamma kwam ontdaan thuis. Nooit hebben we geweten hoe de jeugd van mamma geweest is. Nu horen we zo af en toe hoe het geweest is en ook deze uitzendingen helpen ons daarbij. We wisten dat het gruwelijk was, maar dat het zo erg was hebben wij nooit geweten. Het moet een enorme impact op haar leven hebben gehad. Toch kijk ik terug op een gelukkige jeugd, die soms moeizaam was omdat mamma weer in de knoei zat. Deze verhalen moesten verteld worden en ik dank jullie dat jullie dat op je genomen hebben. Vriendelijke groeten. Ephraima de Kluijver-Stöver |
| Henk Vinke27-08-2012 om 20:11 |
| Geachte medewerker, Met interesse heb ik gekeken naar de tweede aflevering van "Archief van tranen". Het klonk me bekend in de oren. Net als nu in de islamitische wereld werd toen ook in naam van de islam dood en verderf gezaaid. Het valt de activiteiten van de Nederlanders niet goed te praten, maar die zijn niet te vergelijken met het afslachten van onschuldigen mannen en vooral vrouwen en kinderen. Een vriendelijke groet. Henk Vinke |
| Marguerite de Groot-Keuchenius27-08-2012 om 15:35 |
| Beste Mensen, Wij delen elkaars gevoelens en hoe belangrijk deze documentaire is. Ik wil er even op wijzen dat op https://omroepmax/archiefvantranen/gastenboek er ook heel veel info gegeven wordt en vragen gesteld worden. Heb via Max al gevraagd of onderling een link kan gelegd worden naar deze website of andersom want antwoorden op vragen zijn misschien ook daar te vinden of andersom... Vooralsnog raad ik u aan ook daar te kijken. Hartelijke groet, Marguerite. |
| Hr.J.C. de Kanter27-08-2012 om 02:22 |
| Aanvulling op mijn eerder verhaal van mijn ervaring van de bersiap in surabaja.Wat ik nu ga schrijven is niet zo fris.Ik was toen het gebeurde 13 jaar.Wij woonden toen 15 mtr. van de kali brantas schuin tegenover de braat fabrieken.In deze fabrieks gebouwen hadden zich veel pamoeda's verzameld.Aan onze zijde waren engelse en brits indische militairen met lichte panzerwagens.Men schoot op elkaar en er vielen doden.Wij dachten door deze groep militairen te worden geholpen om te vluchten naar veiliger oorden.De commandant wees mijn moeder(indische)terecht met de opmerkimg dat wij half cast mensen waren en geen hulp krijgen.Mijn moeder eb de andere huisgenoten waren erg kwaad en oom verdrietig.En zoals ik al eerder schreef zijn wij op eigen kracht in kleine groepjes bij de ebgelsen nabij het darmo ziekenhuis terecht gekomen.Maar dit weet ik niet meer zeker omdat ik mij een groot veld herinner waar voedsel werd gedropt. Na een dag van veel geweld om ons heen,schieten,geschreeuw,gekerm en grote angst werden wij de volgende dag in vrachtwagens geladen.Moesten zo veel mogelijk op de grond zitten zodat men van buiten af minder te zien waren.Op iedere vrachtwagen was een gewapende pemoeda welke het mangat naast de chauffeur bemande.De algemene leiding had een pemoeda met zeer lang zwart haar die de bevelen gaf.Ik heb een naam horen noemen''untomo''.Wij reden langs de verbrande en verkoolde vrachtwagens onder begeleiding van een joelende en schreeuwende massa met bamboe speren gewapende mannen.Ik was zo bang dat ik in mijn broek plsste! Aangekomen in de haven werden wij bij een witte streep over de weg overgedragen aan de engelse troepen.Ik heb duidelijk gezien dat een engelse officier een pamoeda(untomo) een zak geld gaf!!!! Vervolgens met een landings schip weg gevare en onderweg in de nacht over gestapt op een ander schip.Op dit schip lsgen zwaar gewonden op het dek in de zon!!Ik kan nu even niet verder als ik hier aan terug denk.SORRY |
| H D Brouwer26-08-2012 om 23:02 |
| Mijn vader is geboren in 1942 te Padalarang Indonesie,mijn moeder in Jakarta als geboren europeaan zoals haar geboortecertificaat zegt, mijn opa is volbloed nederlands en mijn oma half belgisch en half indonesisch. Ik weet tot op de dag van vandaag niet hoe het komt dat zij allemaal op opa na gespaard zijn gebleven. Ik ga er wel achter komen op een 1 of ander manier. Ik hou van Indonesie ook al ben ik een "mengelmoes". Vind het onmenselijk wat er allemaal gebeurd is tijdens de capitulatie. Daarnaast wil ik wel een stukje geschiedenis kwijt van de Kolonie van Nederland in voormalig Nederlandsch Indie. De indonesiers hebben lang moeten strijden om het land terug te kunnen krijgen. Op de manier hoe de nederlanders zich gedragen hebben is niet goed te praten, evenals het zelfde gedrag van de pemudi's. De relatie tussen Nederland en Indonesië is eigenlijk gebaseerd op de handel. Vanaf 1595, toen de eerste vloot vertrok naar Oost-Indië, werden er verschillende reizen ondernomen naar Indonesië. In Indonesië kon men producten krijgen die op de Hollandse markt erg zeldzaam of zelfs onbekend waren: specerijen, porselein, zijde, satijn, damast, sabels, edelstenen, goud en schilpaden. Ook brachten de peper, kruidnagel, nootmuskaat en foelie veel winst op voor de Nederlandse ondernemers. Om meer winst te maken werd in 1602 besloten tot samenwerking tussen de verschillende handelskamers. Dit resulteerde in de oprichting van de Verenigde Oostindische Compagnie Verenigde Oostindische Compagnie (VOC). De VOC kreeg van de Staten-Generaal het alleenrecht op de handel ten oosten van Kaap de Goede Hoop. Naast dit handelsoctrooi kregen zij ook politieke rechten: zij mocht zelfstandig verdragen sluiten, forten bouwen, oorlog voeren en gebieden besturen die zij zou veroveren. De contacten tussen Nederland en Indonesië waren in het begin zakelijk en formeel. De verbondenheid was eigenlijk op politiek en economisch niveau. De sociale contacten en verbondenheid waren individueel. Door een tekort aan Europese vrouwen gingen de mannelijke kolonisten zich mengen met de Indonesische vrouwen en dit had "mengcultuur" tot gevolg. De handelscontacten van handelaren uit heel de wereld leidden tot uitwisseling van ideeën en godsdiensten. Toen Nederland zijn intrede deed in de archipel kwam ook het Christendom op. Nederland stuurde, in tegenstelling tot andere landen, geen missionarissen naar het land om de Islamitische bevolking te bekeren tot het Christendom. De Indonesische bevolking voelde zich, qua religie, niet onderdrukt door de Nederlanders en dit heeft waarschijnlijk veel invloed gehad op de machtsontwikkeling van Nederland in Indonesië. In de loop van de achttiende eeuw raakten de VOC in verval, als gevolg van groeiende concurrentie en kapitaalgebrek. In 1780 kwam de VOC door de Vierde Engelse oorlog in de rode cijfers. In 1799 waren de schulden zo ver opgelopen dat de overheid besloot de onderneming te liquideren en haar bezittingen en schulden over te nemen. Een Nederlandse kolonie Nederland wilde het alleenrecht op de handel en wilde daarom van het begin af aan conflicten voorkomen. Ze kwam tussenbeide bij bepaalde onderlinge conflicten en dit zorgde ervoor dat veel lokale machthebbers de Nederlanders binnenhaalden als een bondgenoot. In 1814 werd de term Nederlands-Indië ingevoerd. In 1922 werd het begrip Indonesië geïntroduceerd. Deze term werd gebruikt door Indonesische nationalisten die wilden laten zien dat Nederlands-Indië een natie was die onafhankelijk diende te zijn. De kolonie bracht grote winsten voor de Nederlandse schatkist, maar om nog meer winst te halen uit de kolonie werd in 1830 het cultuurstelselcultuurstelsel ingevoerd, door Johannes van den Bosch. Hij vond dat "de koloniën bestaan voor het moederland, en niet het moederland voor de kolonie". De enige functie die de kolonie had was het vullen van de Nederlandse schatkist. De Nederlandse gezaghebbers hielden toezicht op de lokale regenten en inheemse leiders, die de bevolking bestuurden. Zo kwam Nederland dichterbij de bevolking te staan, maar ondanks dat groeide de ontevredenheid en onrust bij de Indonesische bevolking. Het stelsel werd door de bevolking ook wel het "dwangstelseldwangstelsel" genoemd, wat aangeeft dat zij het stelsel ronduit negatief ervaarde. De werkdruk nam toe en de inheemse economie, gericht op zelfvoorziening en regionale handel bleef bestaan. Er werd kritiek op het cultuurstelsel gegeven, onder andere door Multatuli (E.D. Dekker) die het boek "Max Havelaar" schreef. ......een roofstaat aan de Noordzee...... .....dat spoorwegen bouwt van gestolen geld en tot betaling de bestolene bedwelmt met opium, Evangelie en jenever... Aan U durf ik met vertrouwen te vragen of het Uw wil is dat daarginds Uw meer dan dertig millioenen onderdanen worden mishandeld en uitgezogen in UWEN naam? Multatuli [1860] ...aan Nederland...Koning Willem III ....dat dorp stond in brand, omdat het veroverd was door Nederlandsche soldaten....... Ja, t dorp was veroverd door Nederlandsche soldaten, en stond dus in brand. Op Nederlandsche heldendaad volgt brand. Nederlandsche overwinning leidt tot verwoesting. Nederlandsche krygsbedryven baren wanhoop. Toch heeft dit stelsel ook veel voordelen gehad voor de Indonesische bevolking; er kwam een einde aan voortdurende oorlogen; verbetering van de infrastructuur; boeren kregen betaald voor hun werk. Er werd veel geld geïnvesteerd in de tot dan toe vrijwel geldloze economie. Dit had als gevolg dat de welvaart toenam en ook de inheemse handel en bedrijvigheid groeide. De aanleg van het Nederlandse spoorwegennet werd gerealiseerd en de bouw van talloze bruggen werd door het cultuurstelsel bekostigd. Ook werden de Surinaamse slavenhouders ermee gecompenseerd door de afschaffing van de slavernij in 1863. Ondanks deze voordelen werd toch besloten het stelsel in 1870 af te schaffen, naar aanleiding van een hongersnood die grote delen van Java teisterde. Nederland kreeg in de periode 1870 een steeds sterkere, hoofdzakelijk economische, invloed op Indonesië en dit had zijn effecten op de wederzijdse beeldvorming. Bij de inheemse bevolking groeide de afkeer tegen de Nederlandse bezetting. De Nederlanders daarentegen gingen de bevolking steeds vaker als hun minderen zien. Na de afschaffing van het cultuurstelsel volgde er een tijd van politieke onthouding. Deze onthoudingspolitiek was mogelijk doordat Nederland gesteund werd door de absolute wereldmacht van de negentiende eeuw, Engeland. Hoewel Nederland genoeg winst kon halen uit Nederlands-Indië, ging Nederland toch deelnemen aan het modern imperialisme. De drijfveren hiervoor waren voornamelijk de persoonlijke eerzucht van koloniale officieren en bestuurders. Een andere belangrijke drijfveer was de angst voor buitenlandse inmenging. Naarmate er steeds meer vrijbuiters in de Indonesisch archipel opdoken wilde Nederland duidelijk maken dat er met het gezag niet te spotten viel. Inheemse vorsten die zich te onafhankelijk gedroegen werden gestraft en er vonden "tuchtingsexpedities" plaats. Een belangrijke gebeurtenis in de geschiedenis van de relaties tussen Nederland en hun kolonie, Nederlands-Indië is de Atjeh-oorlog. Door de opening van het Suez-kanaal werd de reis makkelijker en aantrekkelijker voor andere mogendheden. Een sterke uitbreiding van handelsverkeer en personenvervoer werd mogelijk Door de verlegging van de handelsroute ontstond er een politiek probleem. De route liep nu via het eiland Atjeh, dat piraterij bedreef. Nederland wilde de piraterij tegen gaan en Atjeh inlijven bij Indonesië om zo hun machtspositie in Nederlands-Indië te verstevigen. Net toen Nederland dacht dat ze Atjeh onder controle hadden werden ze onverwacht overvallen en de Nederlandse troepen vluchtten met een achterlating van 97 doden. Dit zorgde voor een ommekeer in de publieke opinie. Overal klonk de roep om wraak en vanuit heel Nederland boden vrijwilligers zich aan voor uitzending naar Lombok. Het bleek niet nodig. Het KNIL maakte korte metten met de bevolking van Atjeh en er vielen ruim tweeduizend doden. Uiteindelijk leidden dit allemaal tot een oorlog die 21 jaar duurde en vele slachtoffers kostten. Door de invoering van de Agrarische Wet, rond 1870, ontstond er ruimte voor particulier initiatief. Dit zorgde voor een economische vooruitgang. In 1880 viel de economische groei terug, maar rond 1900 kwam de groei weer op gang. Deze groei was indrukwekkend. De economie werd meer gericht op de wereld dan op Nederland en dit had gunstige gevolgen. De infrastructuur werd verbeterd, er kwamen verharde wegen en spoorlijnen. Ook verbindingen met de rest van de wereld werden beter. Na de opening van het Suez-kanaal, uitvindingen van telegraaf en de doorbraak van de stoomscheepvaart, brachten vliegtuig en elektriciteit nieuwe doorbraken. Niet alleen Nederlandse ondernemers maakten van deze nieuwe technieken gebruikt, maar ook de Indonesische boeren en handelaren. Door al deze veranderingen veranderde er heel wat in de onderlinge relaties. De meeste mensen van de Indonesische bevolking werden op de sociale ladder gedegradeerd tot afhankelijke loonarbeider. En er was niets wat ze hier tegen konden doen, ondanks het feit dat ze ook gebruik konden maken van verbeterde technieken. De kolonisten liepen met hun kennis nog veel verder voor op de lokale bevolking en wisten ook precies hoe ze die kennis konden toepassen. Een gevolg was dat de nieuwkomers uit Nederland zich minder snel aanpasten aan de lokale bevolking en de cultuur. Erg belangrijk was ook dat er meer Nederlandse vrouwen meekwamen die zich hevig verzetten tegen de mengcultuur. De kolonisten begonnen zich steeds meer te onderscheiden van de autochtone bevolking. De werkers op de plantages (koelies) werden slecht behandeld. Ze werden afgeranseld en de plantagehouders lieten hun lang, zwaar werk doen. De plantagehouders zagen de koelies als hun minderen, een soort slaven. De koelies hadden geen toegang tot medische zorg en leefden primitief. Ethische Politiek Van 1901 wordt de Ethische politiek afgekondigd. Deze vloeide voort uit de ereschuld, die Nederland meende te hebben ten op zichte van Indonesië. Nederlandse ambtenaren en ondernemers gedroegen zich erg hooghartig. Ze verwachtten dat de bevolking stilhield en hurkte, of aan de rand van de weg "loophurkend" voorbijging. "Irrigatie, emigratie, educatie" was de leus waarmee de Ethische politiek werd gevoerd. Deze politiek leverde een verbeterde infrastructuur en welvaart op, maar wat erg belangrijk was, was een grote verbetering van het onderwijs. Doordat onderwijs ook toegankelijk werd voor de inheemse bevolking ontstond er een kleine groep intellectuelen die het begrip "nationalisme" introduceerde aan de Indonesische bevolking. De bedoeling van deze politiek was om Indonesië welvarender en zelfstandiger te maken, maar dat laatste is in feite niet gerealiseerd. Op den duur kregen de Indonesiërs wel wat meer inspraak, maar de inspraak en democratisering bleven beperkt tot provinciale en lokale niveau. De ambtelijke topfuncties bleven stevig in Nederlandse handen. Het nationalisme begon te groeien onder de bevolking en zij begonnen steeds meer te streven naar onafhankelijkheid. Nederland zag het nationalisme opkomen en hun positie langzaam afnemen. Het radicalisme groeide. De Nederlandse onwil om de macht te delen leidde tot verbittering van de Indonesische nationalisten. De in 1912 opgerichte Indische partij eiste een onafhankelijk Indonesië en was hiermee de eerst groep die opkwam voor de hele bevolking van Indonesië. Het gouvernement vond de partij veel te radicaal en deze werd dan ook vrijwel direct verboden. Om de onrust die ontstaan was te beteugelen werd er beloofd dat in november 1918 Indonesië eindelijk een eigen parlement en regering zouden krijgen. Toen deze belofte niet waargemaakt werd ontstonden er gewelddadige lokale opstanden tegen het Nederlandse gezag. Er werden partijen en clubs opgericht die zich verzetten tegen de Nederlandse overheersing. In 1927 werden alle nationalistische partijen verboden en opstanden worden met de harde hand neergeslagen. Dit zorgde ervoor dat de spanningen steeds hoger opliepen. Hoewel de welvaart ten gunste kwam van de Indonesische bevolking hadden de spanningen en het nationalistische gevoel toch de overhand. In de Tweede Wereldoorlog werd Nederland door Japan uit Indonesië verdreven en op 8 maart 1942 werd de onvoorwaardelijke overgave afgedwongen. In één klap werden alle Nederlandse tekenen van overheersing weggevaagd. Standbeelden werden afgebroken, het gebruik van Nederlandse taal werd verboden, plaatsnamen werden veranderd. Batavia ging Jakarta heten. Het nationalistische gevoel van de Indonesiërs werd hierdoor gestimuleerd. Het zelfbewustzijn werd verder gestimuleerd doordat zij een groot deel van de opengevallen economische en bestuurlijke functies overnamen. Alleen de hoge bestuursposten kwamen in Japanse handen. Toch was Indonesië onder Nederlands bewind beter af dan onder de Japanse bezetting, zoals de bevolking zelf zei: "de hond is vertokken, het varken is gekomen." Dit verduidelijkt dat er een algemene afkeer heerste tegenover buitenlandse bezetting. Japan was niet van plan om Indonesië onafhankelijkheid te verlenen, omdat Indonesië te belangrijk was als leverancier van olie, rubber en rijst. Maar naarmate Japan tegen het einde van de oorlog verzwakte zag het zich gedwongen meer toezeggingen te doen. Uiteindelijk wordt Indonesië op 18 augustus 1945 onafhankelijk verklaard, maar Nederland weigerde te aanvaarden dat ze Indonesië niet langer in handen had. Dit maakte het moeilijk om een nieuwe relatie op te bouwen. De Nederlandse regering deed een poging vrede te sluiten met Indonesië en te onderhandelen over machts- en bestuursverdeling. Met in hun achterhoofd het idee, dat als ze Indonesië zouden verliezen ook haar aanzien kwijt zou zijn. Nieuw-Guinea had een aparte status en was het enige gebied waar Nederland nog soevereiniteit had. Dat Nederland dit niet gewoon wilde afstaan getuigde van een onverwerkt verleden. Als ze ook Nieuw-Guinea kwijt zouden raken, zouden ze het laatste beetje aanzien ook nog verliezen. Indonesië pleegde een aantal keer verzet, maar Nederland dwong dit af met geweld. In 1956 brak er oorlog uit, want Indonesië wilde Nieuw-Guinea terug. De VS gaf geen steun aan Nederland en zij werd verplicht om op 1 oktober 1962 Indonesië over te dragen aan de VS. Op 1 mei 1963 werd het bestuur door de VS overgedragen aan Indonesië zelf. Conclusie Nederland heeft zichzelf uit Indonesië laten verdrijven als gevolg van het door hun gevoerde beleid. Indonesië werd in het begin beschouwd als een kolonie die de Nederlandse schatkist moest vullen, maar op ten duur probeerde Nederland toch ook voor de Indonesische bevolking goede dingen tot stand te brengen. Verbeteren van infrastructuur, door aanleg van verharde wegen en spoorlijnen. Ook het onderwijs is tijdens het Nederlandse gezag enorm verbeterd. Indonesië had in die tijd niet zonder Nederland gekund, ook al waren ze hen liever kwijt dan rijk. Het Nederlandse bestuur had misschien edele, nobele doelen, maar de mensen die de doelen moesten verwezenlijken waren meer uit op hun eigen belang. Veel van de kolonisten waren erg hooghartig en dachten dat ze ver boven de Indonesische bevolking stonden. Dit zorgden ervoor dat de Indonesische bevolking zich minderwaardig begon te voelen en dat de ontevredenheid langzaam begon te groeien. Door het onderdrukken van het nationalisme en het verbieden van die partijen werd de enige manier om hun mening te uiten over de politiek en het beleid. Hierdoor kwamen stegen spanningen tot een climax, die zich onder andere uitten in gewelddadige opstanden. Nederland heeft veel goeds gedaan voor Indonesië, wat in eerste instantie noodzakelijk was om hun eigen belangen te verwerkelijken. Toch heeft op sommige momenten het eigen belang te veel centraal gestaan en wilden ze te veel hun eigen zin doordrijven, desnoods met geweld. Ook al had Nederland een ander beleid gevoerd dan hadden zij hoogstwaarschijnlijk hun kolonie verloren, want kolonies behoren niet meer tot deze tijd. Modern imperialisme is "uit de mode". Eigenlijk was Indonesië voor Nederland op het laatst een kwestie van eer. Ze haalde al lang geen winst meer uit de voormalige kolonie. Het behouden Nieuw-Guinea, het enige gebied wat ze nog "bezette", was alleen een erezaak. Bij het verliezen van de macht in deze kolonie hebben ze veel gezichtsverlies geleden en aanzien verloren. Na 350 jaar bezetting van Nederland werd Nederlands-Indië eindelijk "het Indonesië", waar al jaren lang voor gestreden was. tekst: rechten van Geschiedenis.nl Ik hoop dat nu ook de andere kant wat duidelijker is voor de 3e en 4e generatie in NL zoals ik zelf. Mijn familie woont nog in Indonesie en eren nog altijd onze nederlandse opa. Ik bezoek altijd het ereveld Leuwigajah, ben mij bewust van de geschiedenis van indonesie, en nederland. |
| B.Booij26-08-2012 om 21:17 |
| Vandaag van mijn oma Wijk te horen gekregen dat alle broetjes en zusjes van mijn opa. in die put zijn omgekomen. Heel bizar om dit te zien |
| Wil Peereland26-08-2012 om 10:42 |
| Ik heb net deel 1+2 van de reportage"Archief van Tranen" bekeken want ik zat op Bali. De tranen staan me in mijn ogen. Dit moeten onze ouders,familie of bekenden hebben geweten en misschien wel hebben meegemaakt. Heel indrukwekkend en je krijgt alleen maar meer respect hoe zij zich hier in Nederland hebben staande gehouden. Tussen twee werelden leven met zo veel leed en dan je kinderen een toekomst geven verdient een pluim die zijn weerga niet kent. Dit is iets wat wij en zeker de onze kinderen en een ieder van Indisch bloed moet meegeven. Weet wat je ouders of voorouders hebben ervaren en behandel ze met groot respect maar dat hoef ik de getroffenen niet te vertellen. Pia van der Molen en medewerkers! Bedankt! Jullie reportages zijn belangrijk voor de verwerking en geven antwoord op vele vragen! Wil Peereland |
| R.T.van Duuren25-08-2012 om 23:53 |
| Zo voelbaar om deze docu te zien. Ben zelf 40 jaar oud en dochter van een vader die in deze tijd is opgegroeid. Zij hebben het godzijdank overleefd dankzij mijn overgrootoma die volbloed was. Zo heeft zij ze kunnen redden en verstoppen. Zelf heb een ptss opgelopen door de angsten van mijn vader. Ze noemen dit 2de generatie kampsyndroom kinderen. Badend in het zweet werd hij in de nacht wakker en keek of wij kinderen nog wel adem haalden.Zie ook veel moeilijkheden bij vriendinnen van mij van indische afkomst om relatie's aan te gaan. Het vertrouwen in mensen hebben onze ouders nooit aan ons door kunnen geven. Ze leefden niet meer maar waren bezig met overleven |
| ing.R.L.Mertens24-08-2012 om 18:09 |
| De bersiap reeds in 1875 voorspeld; "De laatste dag der Hollanders op Java" door Sentot(legeraanvoerder in de Java oorlog) -Zult gy nog langer ons vertrappen, Uw hart vereelten door het geld, En, doof voor de eisch van recht en rede, De zachtheid tergen tot geweld? -Dan zy de buffel ons ten voorbeeld, Die sarrens moê,de hoornen wet, Den wreeden dryver in de lucht werpt, En met zyn lompen poot verplet. -Dan schroeie de oorlogsvlam uw velden, Dan roll' de wraak langs berg en dal, Dan styg' de rook uit uw paleizen, Dan trill' de lucht van 't moordgeschal. -Dan zullen wy onzen ooren streelen, Aan uwer vrouwen klaaggeschrei, En staan,als juichende getuigen, Om 't doodsbed van uw dwinglandy. -Dan zullen wy uw kindren slachten, En de onzen drenken met hun bloed, Opdat der eeuwen schuld met rente, Met woekerwinste word'vergoed. -En als de zon in 't Westen neerdaalt, Beneveld door den damp van 't bloed, Ontvangt zy in het doodsgerochel, De laatste Hollandsche afscheidsgroet. -En als de nachtelyke sluier De rookende aard heeft overdekt, De jakhals de nog lauwe lyken Dooreenwoelt,afknaagt,knabbelt,lekt... -Dan voeren wy uw dochters henen, En elke maagd wordt ons een boel, Dan rusten wij aan haar blanke boezems Van moordgetier en krygsgewoel. -En als haar schand'zal zyn voltrokken, Als wy ons hebben moê gekust, Als elk tot walgens toe verzadigd, Het hart van wraak,het lyf van lust... -Dan tygen wy aan 't banketteeren, En de eerste toast is; batig slot! De tweede toast; aan Jezus Christus! De laatste dronk; aan Neerlands God! -En als de zon in 't oosten opdaagt, Knielt elke Javaan voor Mohamed, Wyl hy het zachste volk der aarde Van Christenhonden heeft gered.- Toen ook al zoveel haat. |
| Hr.J.C. de Kanter23-08-2012 om 14:00 |
| L.S. Na het zien van deze docu.heb ik het niet droog kunnen houden.Voor en tijdens de bersiap woonde ik met moeder in Surabajja samen met meerdere buitenkampers.Woonden dicht bij de dieren tuin.Kan om prive redenen niet in detail de omstandigheden omschrijven. De dreiging van de schreeuwende pemoeda's,dag en nacht en onze nachtelijke vlucht via de darmo naar goebeng (engelse militairen)was onbeschrijvelijk angstig.Om niet op te vallen kropen wij door de greppels e.d.Wij zijn met een groot transport onder begeleiding van gewapende pemoeda's(ENGELSE MILITAIREN NIET THUIS)naar de haven vervoerd!!!!Tijdens deze rit werden wuh begekeid door schreeuwende en dreigende pemoeda's,vooral toen wij de vernielde verbrande vrachtwagens passeerden van een eerder transport.Het was heel angstig en liet mijn plas lopen!Uitendelijk via het wilhelmina kamp te singapore mat de nieuw amsterdam naar nederland gekomen Ik zou graag de docu. over jack de boer willen zien of kopen!! Met vr. gr. |
| Carla Ellen Simons-Lutter23-08-2012 om 13:39 |
| Schimmert, 23 augustus 2012 Met veel belangstelling en emotie heb ik de twee uitzendingen over de Bersiap-periode gezien. Als "oorlogskind" (geb. 21-08-1942) heb ik de angst van mijn ouders, met name die van mijn moeder, opnieuw beleefd. Nadat mijn moeder, met twee kleine kinderen, het drie en een halfjaar durende Jappenkamp had overleefd, werd zij na de capitulatie herenigd met mijn vader, die ik - zijn dochter - toen voor het eerst in mijn leven zag. Daarna begon de Bersiap-periode en werden wij opgejaagd en blootgesteld aan de gruweldaden van de zogenaamde Pemoeda's. Karel, de broer van mijn vader werd, staande op wacht bij een vrouwenkamp, op gruwelijke wijze door Pemoeda's met talrijke messteken vermoord. Wij werden opnieuw gevangen gezet in Malang en Surabaja. Het lukte ons uiteindelijk om in maart 1947 met de m.s. Boissevain een veilig heenkomen te zoeken naar Nederland. Wij gingen met zogenaamd Europees verlof en werden dus niet opgevangen zoals latere repatrianten. De ontvangst in Nederland was letterlijk en figuurlijk koud en ongeïnteresseerd. Mijn vader heeft van 1948 tot 1950 een moedige poging gedaan een nieuw bestaan op te bouwen in Indië. Mijn kordate moeder bleef met inmiddels 3 kleine kinderen achter in Amsterdam. Door de onhoudbaar gevaarlijke situatie werd mijn vader echter gedwongen om in 1950 definitief afscheid te nemen van zijn geboorteland. In nederland heerste er echter veel onbegrip over de terugkeer van de repatrianten. Als kostwinner moest mijn vader op zoek naar een baan die hij uiteindelijk - ver beneden zijn nivo - moest accepteren. Hij stierf verbitterd en gedesillusioneerd op 53-jarige leeftijd aan de kwalen die hij overhield aan zijn internering in de Jappen-kampen. Mijn moeder - officieel erkend als oorlogslachtoffer - overleed in het verpleeghuis waar zij de laatste jaren van haar leven leed onder angstige waanvoorstellingen over Jappen en Pemoeda's. Het behoeft geen betoog dat dit oorlogstrauma ook op mijn leven een groot stempel heeft gedrukt. Recentelijk is er veel ophef geweest over schadevergoeding voor nabestaanden van RAWA GEDEH. Wordt het niet hoog tijd dat er mensen in de politiek opstaan om de groep Indische oorlogsslachtoffers in hun leed te erkennen en schadeloos te stellen voor het geleden verlies. Of wachten we nog langer totdat ze allemaal dood zijn !? Tot slot mijn compliment voor de samenstellers en de presentatrice van het programma. Mevr. Carla Simons-Lutter T : 045-4041871 |
| William Deymann23-08-2012 om 10:18 |
| Beide afleveringen zijn een bijzonder monument. De camera heeft met de juiste afstand de verhalen en beelden vastgelegd. Zo heel dichtbij en toch zo ver weg. Dat vind ik knap, vooral omdat het zo'n indringend en emotioneel thema is. Mijn dank is groot. Meer lezen over o.a. Victorine Deuning-Anthonio kan men hier : http://julieallebewijzen.blogspot.com/2012/08/1945-1949-bersiap-merdeka-revolusi.html |
| Denis Zirkzee22-08-2012 om 23:23 |
| Ofschoon de gebeurtenissen die in deze documentaire worden beschreven en blootgelegd, verschrikkelijk zijn, ben ik toch erg blij om dit te kunnen zien, omdat het voor mij veel duidelijk maakt. Mijn opa en zijn broer, beiden zijn eind jaren 70 overleden, toen ik nog te jong was om voldoende begrip te hebben, zijn destijds gevlucht uit Indonesië vanwege deze Bersiap, maar ik begrijp nu, mede door deze documentaire dat ze voldoende hebben meegemaakt hiervan, voordat ze konden ontkomen. Sommige verbanden kan ik nu leggen. Beiden hebben gediend in de KNIL, mijn opa is in een Jappenkamp gevangen geweest en heeft daar martelingen ondergaan en is voor het leven beschadigd geweest, hetgeen zelfs op mij, via mijn moeder zijn weerslag heeft gehad en wellicht zelfs op mijn kinderen. Zo lang dreunt dat door! Mijn opa en zijn broer waren Indonesiërs, maar hadden zich ingespannen voor de Nederlanders en hadden daardoor in feite hun doodvonnis getekend. Ik heb wel een aantal dingen gehoord uit die tijd, maar veel werd er niet over gesproken en zeker niet met mij als kleine jongen. Nu is er niemand meer in leven die iets zou kunnen vertellen, deze documentaire geeft nu toch een goed beeld, van een deel van wat mijn opa en zijn broer hebben meegemaakt. Zij zijn er wel levend vanaf gekomen, waar zovelen zijn vermoord. Jammer dat de focus zo lang heeft gelegen op wat in West Europa is gebeurd in die periode en dat alles wat zich in Indonesië afspeelde lang "vergeten" is geweest en soms zelfs miskent. Nogmaals: goed dat deze documentaire is gemaakt, zo kan iedereen zien wat een dal van tranen het is geweest. |
| Jody Cath22-08-2012 om 22:31 |
| Ook mijn familie heeft de Bersiaptijd meegemaakt. Mijn oma is met haar drie kinderen van het Jappenkamp naar een Bersiapkamp gegaan met een trein. Zij werd gewaarschuwd door een Javaanse vrouw om een trein later te gaan, ze heeft geluisterd. De trein bleek later overvallen te zijn door de Indonesiërs, vele doden. Er werd weinig over die periode gesproken in de familie, mijn vader had nachtmerries. Ik ben erg geïnteresseerd in alles over die tijd. Ik heb me verdiept in de familiegeschiedenis. De Jap zei: "wij hebben de oorlog verloren, maar jullie zullen de gevolgen voelen tot aan de vierde generatie" Helaas is dit de waarheid. |
| Marcel Robbers22-08-2012 om 20:42 |
| Helaas heb ik de uitzending niet gezien. Mijn nichtje attendeerde mij daarop en had het op FaceBook gezet. Als kind heb ik de capitulatie van de Jap meegekregen mijn vader kwam vrij uit het interneringskamp in Salatiga. De bevrijding werd ook voor ons een hel de vorige dag dat je met de kebon in de moestuin had gewerkt werd de volgende ochtend wreed verstoord. Hij stond met nog meerdere jonge mannen, rode doek om het hoofd en bewapend met een bambu runtjing al roepende "merdekka en matti, matti". Wij mijn tante en dochter Ilse, mijn oma en haar dochter, Fien en de drie kleinkinderen Marcel, Joyce en Rene, oma Loes en haar minder valide zoon Dik werden afgevoerd naar het dorpscentrum van nGablak, waar wij met andere families verzameld werden in het huis van oma Weber. Mijn oom was ook voorganger van een Pinkster Gemeente in die plaats en was onze geestelijke leider.Wij moesten ons stil houden, want de pemoeda was ook bevreesd voor luchtaanvallen van de Air Force. Mijn broertje was in tegenstelling met ons een blank kind met witte haren en telkens als wij vliegtuigen hoorden stuurde oom Dik ons naar buiten en moesten wij Rene hoog houden in de hoop dat de piloot aan zijn haren zou herkennen dat hier hollanders zaten. Kort daarop werden wij meestal in de nacht afgevoerd van de ene locatie naar de ander. Sliepen buiten in de toko's, die hoe smerig zij ook waren toch enig bescherming gaven. Dan werden wij in een huis opgesloten, angstig wachtend wat er komen zou, dan werden een paar vrouwen aangewezen, waaronde ook mijn tantes en naar buiten gedirigeerd. Stil werd door de overigen gebeden dan kwamen een paar pemuda's binnen, met van de jap gestolen laarzen aan en een pistool bungelend aan hun gordel of met een mitrailleur, keken ons kwaad aan en verlieten met dreunende stappen de kamer. Komen de vrouwen met betraande ogen weer terug, zij moesten buiten een graf graven, die open bleef voor hoelang, dat wisten wij niet. Maar iedereen wachtte in spanning af, wanneer gaat het gebeuren als kind voelden wij ons veilig bij de ouderen, maar door hun angst werd het ons toch ook angstig te moede. Hoe omschrijf je dat, je hebt geen weet waar het omgaat, steeds het gebrul merdekka, merdekka en dood aan de blanken. Iedreen moest naar buiten, daar stonden een paar vrachtwagens en met deze werden wij afgevoerd waarheen wisten wij niet. Wij kwamen in een omheinde ruimte met hier en daar verspreide gebouwen. Bij een groot gebouw stopte de vrachtauto en wij moesten het gebouw in. Wij hoorden later dat wij in een kamp vann Pa van der Steur waren het gebouw waar wij terecht kwamen was een loods voor leerbewerking want overal vonden wij stukjes leer in verschillende kleuren. In een kamer naast de ruimte waar wij waren lagen lijken op baren. Bij verstoppertje was dat de beste plek. Verhalen over gruwelijke daden hebben wij gehoord over het doden en verminken van slachtoffers. Dat vrouwen in verwachting de buiken werden opengesneden. Dit kamp heette Metessek in Magelang. Hier brachten wij de dagen door,hongerlijdend, je moct het kamp niet af omdat wij nog te jong waren om corvee werkzaamheden te doen werden deze over-gelaten aan de wat oudere kinderen. Die zo buiten konden komen en wat eten konden kopen.Een van hen was Bob Giesse, als volwassene heb ik hem leren kennen bij de Bijzondere Bijstands Eenheid, hij als marinier en ik als cavalerist, maar indo's trekken zo wie zo altijd naar elkaar. Hij was teruggekeerd naar Magelang en heeft het kamp terug gevonden. De reis heeft hem goed gedaan en hij adviseerde mij, je moet echt gaan het zal je goed doen. Im was 70 toen ik terugging naar het land van mijn roots alleen het kamp kon ik niet terugvinden. Ik moest N van een spoor zijn, maar zocht het ten Zuiden. Wij werden wederom afgevoerd over het spoor liepen wij naar het station (Magelang) en werden naar een vliegveld vervoerd. Daar vlogen wij met een dakota, zonder deur, heel laag over de sawahs naar Semarang. Mijn vader en moeder waren na zijn vrijlating op zoek naar woonruimte. Hij vond bij een engelse eenheid werk als chauffeur/tolk en dat was de reden waarom mijn moeder niet bij ons was en de zorg over ons aan oma liet. Mijn vader werkte inmiddels als politieagent bij de Alg. Politie. Deze deed ook veldwerk patrouille rijden, posten bezetten en viel ook regelmayig in een hinderlaag. Maar heeft ons nooit kunnen vinden. In Semarang werden wij met onze ouders herenigd. Persoonlijk heb ik de gruweldaden niet meegemaakt. Als volwassene zie ik, dat het Gods genade is geweest. |
| Yola Geldtmeijer22-08-2012 om 10:08 |
| WEDEROM CHAPEAU een latere reactie na het uitzenden van de 2e documentaire, omdat ik na het zien van deze uitzending weer badend in het zweet wakker werd uit een verschrikelijke nachtmerrie. Wederom maar toch wilde ik deze uitzending niet missen. En heb enorm veel respect voor Uw documentaire. Ook omdat U ondanks toch nog de angst van de mensen daar de waarheid naar boven wist te halen. Misschien is het voor U en omroep Max een nieuw item om ook eens een documentaire te maken over de gevolgen van de atoomstraling nadat de atoombom op Nagasaki viel. Mijn vader en met hem vele anderen zaten daar. Onwetend van de atoomstraling hebben zij dezelfde middag nog de slachtoffers geholpen en lijken opgeruimd. Mijn vader heeft slechts op een klein gedeelte van zijn hart geleefd de rest was dood maar ingekapseld. Ook ik heb hiervan fysiek veel opgelopen. Soms verklaarbaar en soms onverklaarbaar. Wanneer ik dit te berde breng bij mijn specialisten halen ze de schouders op met de boodschap tja dat weet ik eigenlijk niet. Ook mijn dochter heeft afwijkingen vanaf de geboorte waar men pas na 24 jaar achter kwam. Mijn broers zijn op de jongste na ook ziek. Pas na 3 jaar kwam men erachter dat mijn broer het aan zijn hart had en niet dat het aan zijn longen lag. Hij zou 3 bypasses krijgen het werden er 6 men had niet gezien dat aan de achterkant nog meer schade was. Mij hebben de artsen vanaf mijn 13 de jaar tot 30 ste laten lopen met buikpijnen zo erg dat ik mijn hoofd tegen de muur gooide om maar flauw te vallen. Uiteindelijk na 17 jaar kwam er een tumor uit mijn buik die tentakels had waardoor mijn vitale organen beschadigd werden. Het is bekend dat veel mensen die daar zaten geen last van de straling hadden. Of niet weten dat hun mankementen wel eens daarvandaan zouden kunnen komen. En er zijn mensen zoals medegevangenen van mijn vader aan leukemie zijn overleden. Hoop dat hier ondanks al het leed wat al te berde is gebracht toch nog aandacht aan besteed kan worden. Met heel veel dank voor de reeds uitgezonden documentaires. Yola Geldtmeijer |
| Jeannette Laarhoven - van Ee21-08-2012 om 22:06 |
| Geachte mevrouw van der Molen en meneer Praal, Mijn overgrootoma is Kitty van der Linden. 'kleine omaatje' noemden we haar. Ik herinner mij niet veel van haar behalve de spekkoek die zij altijd klaar had staan en het chocolade zeebanket wat ze altijd voor mij kocht. Maar dat was alleen voor mij en NIET voor mijn ouders. Het lezen van het dossier maakte al veel emoties los, maar de uitzending van afgelopen zondag nog meer. De beelden van het pad dat ze gelopen hebben, de brug waar het allemaal gebeurt is en waar ze uiteindelijk naartoe is gegaan en hulp heeft gekregen. Bedankt voor het maken van deze documentaire over dit verhaal en alle andere verhalen die verteld moesten worden. Met vriendelijke groet, Jeannette Laarhoven - van Ee Dochter van Carla van Ee - van Aperlo |
| Leo tho Neijenhuijs21-08-2012 om 18:08 |
| Bedankt Pia en Omroep MAX voor de moed tot het uitzenden over de moorddadige Bersiapperiode. Weer kwamen de beelden en de gevoelens van wanhoop en doodsangst bij mij terug en vooral het gegil en het krijsen van diegeen die in onze trein, waarin wij vervoerd werden toen wij eindelijk uit het Jappenkamp weg mochten, bij een aanval van de pemoeda's afgeslacht werden. Een Japanse bewaker redde ons leven en gebruikte zijn bajonet op zijn geweer toen de moordbendes onze coupe trachtten binnen te komen. Tot en met augustus 1946 nog een tweetal aanvallen overleefd, hierna naar Holland vertrokken. Na het zien van de beide uitzendingen overweldigde mij het verdriet en ontstond in mij een zee van tranen. Mijn echtgenote wiegde mij een half uur in haar armen en liet zo de de Zee van Verdriet weer opdrogen. Het journaille in Nederland laat nauwelijks iets over deze periode horen omdat zij ons zien als een lastig overblijfsel uit de koloniale periode, die zij het liefst uit het collectieve geheugen van Nederland willen schrappen. De sensatiedrift schijnt voor hen veel belangrijker te zijn en wij zijn allang geen nieuws meer voor hen. Naarstig zocht ik b.v. de berichtgeving over de indrukwekkende Indië- herdenking (die ik als genodigde bij mocht wonen) van j.l. 15 augustus in de Volkskrant na. Geen woord, geen sylabe, geen foto helemaal NIETS. Wat voor hen geldt is de volgende stelling: "De quadratuur van een cirkel berust op een onmogelijkheid, nochthans belichamen sommige mensen hier de mogelijkheid van; het zijn nullen in hetvierkant". |
| Marty en Ed Vermeulen21-08-2012 om 17:24 |
| Goedemiddag mevrouw van der Molen Onze oprechte waardering voor uw prachtige, boeiende en vooral ontroerende documentaire Archief van tranen. Een titel die de lading meer dan dekt. Wat een tijd, wat een wereld en vooral ook wat een verdriet. Beide afleveringen waren indrukwekkend. Het tweede deel kwam door het verhaal van de familie van der Linden, en de door ons gekende Wim van Aperlo, nog dichter bij. Moslimextremisme, bestond het woord toen al? Wij hebben tijdens het bekijken van de documentaire vastgesteld dat iedere familie uit het voormalige Nederlands Indië van die jaren zijn of haar eigen Archief van tranen met zich meedraagt. U heeft iets moois neergezet. Integer gefilmd en gesproken en ook heel mooi gemonteerd. Met vriendelijke groet en veel respect Marty en Ed Vermeulen |
| Johan Rijkee21-08-2012 om 17:08 |
| Een heel goed programma over de Bersiap. Zelf heb ik met mijn family tijdens de Bersiap de moordpartij in Kamp 8 Ambarawa op 22-11-1945 overleefd. (Zie Parool 30-12-1945) Ik koester echter geen haat tegen de Indonesiers. De toenmalige incompetente kabinetten waren voor 100 % verantwoordelijk voor de chaos. Als in de beroemde "Zeven December Rede" duidelijk was aangegeven dat Indonesie onafhankelijk zou worden was er niets gebeurd (Uitgesproken op 7-12-1942) De Britten en de Amerikanen (Philipijnen) hebben die toezegging voor hun kolonies wel gedaan. Verder waren er dan 70 miljoen Indonesiers aan geallieerde kant gekomen. Bij aankomst in Nederland kregen de kampkinderen een persoonlijk schrijven van Wilhelmina waaruit een buitenstaander kon opmaken dat het best meeviel in het Japanse "vakantiekamp". Mijn vader was razend toen hij deze brief las. Persoonlijk heb ik het genoegen dat mijn ervaringen in de Jappenkampen (incl. Bersiap) door de BBC zijn geaccepteerd voor het grote "WW2 PEOPLES WAR" bestand. Dit bestand is overgedragen aan de British Library en voor eeuwig beschikbaar voor studie dooleinden. |
| J. Bernet21-08-2012 om 14:09 |
| ARCHIEF van Tranen. Chapeau Voor de maakster van de twee documentaires over een trieste onderbelichte periode en de omroep die het aandurfde deze docu's op prime-time uit te zenden. Het is een schandaal dat de "Inlandse" bevolking van Nederland door geheimhouding van de rapporten hiervan nooit op de hoogte gebracht is. Door de getoonde wreedheden van Indonesische zijde is de werkwijze van de Nederlandse troepen, niet goed te praten, maar wel te verklaren; actie is immers reactie! De zichzelf benoemde Indonesische leiders hebben met opzwepende toespraken de opstandelingen in wezen een vrijbrief gegeven voor de moordpartijen. Onder de omstandigheden, die toen bestonden; geen bestuur, geen rechtbanken, geen reguliere politie en groot acuut gevaar voor Nederlandse onderdanen, was waarschijnlijk snelrecht, gebaseerd op lokaal verkregen inlichtingen, het enige middel waarmee rust min of meer hersteld kon worden in, de toen nog steeds, Nederlandse kolonie en kon enig respect teruggewonnen worden in de ogen van de welwillenden onder de lokale bevolking. Militairen van zowel het KNIL als van de KL hebben naar eer en geweten, werderom volgens de toenmalige in zichten, gehandeld en verdienen alle lof hiervoor, inplaats van nu enigzins als "misdadigers" bestempeld te worden. De ware verantwoordelijken waren de toen aan de macht zijnde politici, die heel snel de oren lieten hangen naar de VN enz. Het is jammer, dat de Nederlandse regering door het erkennen van 1945 als het Indonesische vrijheidsjaar, was immers 1949, alle (volgens zeggen meer dan 20.000) gevallenen onder de Nederlandse driekleur in deze bersiap-periode min of meer verkocht heeft. Inplaats van altijd de negatieve kanten te belichten, zou Nederland trots moeten uitstralen; een mini landje, dat in het koloniale tijdperk zo'n groot land kon besturen, tot bloei kon brengen en er veel rijkdom mee kon vergaren tot jaloezie van de grotere europese koloniale machten. Herstel de betrokkenen in ere, betaal de achterstallige lonen (NB: wel met rente) en trek een dikke streep onder het - in de context van die tijd - glorieus verleden! |
| marianne meester21-08-2012 om 10:14 |
| Ingezonden reaktie van Jan de Jong gelezen , informatief en moedig , durft alle zijden te belichten en lees het vooral , het maakt deze documentaire nog vollediger . |
| G Saffrie21-08-2012 om 01:02 |
| Hartelijk dank voor deze reportage ! Mijn overgrootvader heeft aan de spoorlijn birma drie jaren moeten werken van de jappen , oma zat in een interneringskamp . In Nederland zeiden ze niet zoveel , toch weet ik dat ze veel hadden meegemaakt maar dit ? Nee dat wist ik niet ik heb zeer geemotioneerd gekeken ,bedankt ik begrijp nu zoveel meer . Maar ik vraag me een ding echt af zijn die mensen ooit bestraft mevrouw of lopen die gewoon op vrije voeten ? Vreselijk wat hebben die mensen geleden , schandalig dat mensen werden geslacht als beesten , weerloze mensen ik kijk nu wel met andere ogen naar zaken. Dankuwel ik heb groot respect voor u |
| A. Theunisse20-08-2012 om 21:45 |
| Naar aanleiding van de twee afleveringen van Archief van Tranen vraag ik mij opnieuw af of er ook dossiers en verklaringen beschikbaar zijn van Indische Europeanen die zijn gefusilleerd in Nederlands-Indië tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Japanners. Mijn overgrootvader S.J.H. van Blommestein is op 15 augustus 1943 gevangen genomen door de Japanners in Surabaya, gemarteld en vermoord. Hij is volgens een getuige van het Rode Kruis terecht gekomen in een massagraf in Surabaya. Wij vragen ons als nabestaanden af of toen ook is vastgelegd wat er gebeurd is en of dit massagraf nog bestaat, of dat hij misschien ook begraven zou kunnen zijn op Kembang Kuning. Graag kom ik in contact met personen die hier meer over weten. |
| Theo Daems20-08-2012 om 19:59 |
| Zoals eerder door mij gemeld wil ik Omroep MAX nogmaals mijn grote waardering uitspreken voor de uitzending Archief van tranen. Maar ik heb een vraag: Kan deze aangrijpende decumentaire niet van Indonesische ondertiteling worden voorzien en worden aangeboden aan Indonesië (regering en/of omroep)? Ik ben dan wel reuze benieuwd of er van die zijde een reactie komt. En hoe reageerd "Den Haag" op de uitzending? Omroep MAX wilt u dat ons laten weten svp? |
| Dhr. S.Zwaard20-08-2012 om 19:38 |
| Eidelijk krijgt Nederland de waarheid te zien van een gedeelte van de ellende wat zich daar heeft afgespeeld. Het eerste deel niet gezien (vakantie) maar het tweede deel na vier bladen uitgezet. Reden: Te emotioneel,gezien het zelf te hebben meegemaakt nl; De jappentijd, de Bersiap, de Politionele acties en de gedwongen vlucht naar Nederland. |
| martijn bachman20-08-2012 om 17:04 |
| Ik heb door jullie programma heel wat inzicht gekregen over de dingen die ik hoorden van mijn vader ,en kan nu ook begrijpen wat hij bedoelden met er gebeurden vreselijke dingen NA de oorlog ik kan mij Nog herinneren hoe mijn vader vertelde dat zijn vader na de executie van zijn beste vriend hij van de ene op de andere dag vol grijs haar had gekregen,het is nogmaals voor mij een extra toevoeging om in te zien in de geleden pijn voor alle mensen al daar .Ik hoop dat deze 2 afleveringen voor andere mensen ook een hulp is geweest ,ik kan in iedere geval aan mijn kinderen nu ook meer uitleggen wat er allemaal is gebeurd zij kennen de foto's MAAR niet hoe het leed was Groeten M.Bachman zoon van J.P & KLEINZOON VAN Eeltje Pieter BACHMAN |
| F. van Lunteren20-08-2012 om 16:26 |
| Met veel belangstelling heb ik als geschiedenisdocent het gisteravond en vorige week zondag het indrukwekkende tweeluik 'Archief van Tranen' gezien. Hulde aan deze documentaire en de website met zoveel dossierinformatie! Een echte goudmijn om als docent te gebruiken in het Nederlandse geschiedenisonderwijs. Komt er ook nog een documentaire over de politionele acties in positieve zin? Want zoals er in enkele andere reacties al werd gezegd, is men in Nederland de laatste jaren de weg kwijt als het gaat om het begrijpen van de noodzaak van ons optreden daar in Indië. Dat neemt niet weg dat er toen ook Nederlandse wandaden werden gepleegd door Westerling en anderen. Maar als zij dodelijke slachtoffers uit de Bersiaptijd hebben gezien, dan krijg ik een soort 'begrip' voor hun optreden - hoewel buitensporig geweld nooit goed is. |
| Wim van Aperlo20-08-2012 om 14:58 |
| Pia geweldig hoe jullie deze trieste zaken In beeld hebben gebracht. Het heeft bij ons heel veel emotie los gemaakt.Er zijn nu vele vragen beantwoord. Dat onze oma Kitty dit haar hele leven heeft meegedragen is onvoorstelbaar. Carla van Ee/Wim van Aperlo Haar kleinkinderen |
| D. Sjerp20-08-2012 om 13:11 |
| Geachte mevrouw van der Molen, Met ontzetting en verbijstering heb ik uw documentaire gezien. Ik had wel van de bersiapperiode gehoord, maar wist er eigenlijk weinig van. Het drukte mij er nog weer een keer met mijn neus op wat een enorm geluk ik heb gehad, geboren in 1940 in Soerabaja, om begin maart 1942 met mijn vader (en moeder) te hebben kunnen vluchten naar Australie, waar wij trouwens ook veel geluk hebben gehad door een aanval van de Jappen op Broome ternauwernood te overleven. Ik had anders makkelijk ook die vreselijke periode moeten meemaken! Wat echter veel belangrijker is dat deze periode nu eens aandacht krijgt, waardoor de dingen die aan onze kant fout zijn gegaan niet goed gepraat worden, maar wel in perspectief komen te staan. Heel, heel veel dank daarvoor. David Sjerp |
| Frans J. Los20-08-2012 om 11:01 |
| Geachte mevrouw Pia van der Molen, Met veel interesse en ontzetting heb ik vorige week zondagavond en gisteravond uw uitstekende documentaire 'Archief van Tranen' over de Bersiap-periode gezien. Prachtige interviews, waar u de informatie tot uit de tenen der ondervraagden wist te trekken. Het heeft u hierbij niet aan moed ontbroken! Ook de cameramensen verdienen lof voor hun prachtige camerawerk. Geboren in 1950, zonder Indische (bloed)banden en met relatief weinig familieleden in Nederlands-Indie destijds, ben ik toch al vanaf jonge middelbare schoolleeftijd, ongeveer vanaf 1965, geintereseerd geweest in Nederlands-Indie. Een broer van mijn oma (van moederszijde) was planter in Oost-Java. In 1946 hebben mijn opa en oma een half jaar vrienden in huis genomen die na een verblijf van ruim 30 jaar in Ned-Indie (Medan) berooid gerepatrieerd zijn: zij hebben, neem ik aan, wel over Indie gepraat. In ieder geval heeft mijn oma toen diverse boeken over Ned-Indie gekocht, die na haar overlijden in 1961 bij mijn ouders zijn terecht gekomen. Als kind van een jaar of 15 heb ik die gelezen: 'Het laatste uur' van Albert van der Hoogte staat mij nog het beste bij, waarin gedetailleerd het afschuwelijke geweld tegen Ned-Indische mensen wordt beschreven. Toen ben ik gaan vragen en hoorde over de Bersiap-periode. Ik ken het begrip dus al heel lang. Ook staat mij het boek 'Luie stoel' van Johan Fabricius nog levendig voor de geest, over het 'zoete leven' in Nederlands-Indie. Tussen het leven in Ned-Indie voor de oorlog, zoals wij dat kennen en het Indonesie van na de onafhankelijkheid, ligt de moeilijke waterscheiding van de Bersiap en daarna de Nederlands-Indonesische koloniale oorlog. Maar de Bersiap was er eerst! De eerste geweldadige acties na de Japanse capitulatie waren van Indonesche zijde gericht tegen de Nederlanders, Indische Nederlanders, Chinezen en met de Nederlanders collaborerende Indonesiers, en ook tegen de Japanners. Begrijpelijkerwijze proberen de Indonesiers de zwarte periode van de Bersiap te verdoezelen met de 'tijd der verwarring', maar merkwaardigerwijze tonen de Nederlandse bevolking en overheid meer belangstelling voor en verontwaardiging over de vermeende misdaden van Nederlandse militairen in 1945-1949, dan voor de wandaden door de Indonesiers bedreven tegen Nederlandse burgers tijdens de Bersiap. Daarom komt uw documentaire eigenlijk op het juiste moment! Ik denk dat Jack Boer trots op u zou zijn geweest, als hij zou hebben gezien wat u met zijn ordner heeft gedaan. Met vriendelijke groet, Frans Los |
| ing.R.L.Mertens19-08-2012 om 23:08 |
| Als kind van 11 jr.jongen(zonder vader,nog in het kamp)dit in Ambarawa bersiap meegemaakt etc.Waarom en waarvoor? Het resultaat was toch: Indonesia merdeka.Wat was de oorzaak?? van deze geweldspiraal? Onderstaand geciteerd uit een Hervormd kerkblad,Amstelveen-Pasen 1988;Uit de Boerhaavekliniek. -In het ziekenhuis worden aan het ziekbed allerlei soorten gesprekken gevoerd.Ik geef u hier iets door van een element uit een gesprek en mijn overwegingen daarbij; Meneer X had kort voordat ik bij hem kwam te horen gekregen dat hij kanker had en dat het door zijn hele lichaam is uitgezaaid.Die verschrikkelijke tijding bracht hem ertoe veel van wat hij in zijn leven meegemaakt had uit te spreken.Daar waren vele verhalen uit Indonesië in de 2e helft van de jaren veertig. Zelf had hij daarvoor jaren in een Jappenkamp gezeten, maar zei hij;"wat de Jappen deden was verschrikkelijk,maar wat de Hollanders daarna aangericht hebben was nog veel erger." We hebben heel lang met elkaar gesproken.Hij verhaalde reeksen van gruweldaden van de kant van Nederlandse krijgsmacht.Het meeste zal ik u besparen.Eén verhaal,hoe schokkend ook,wil u doorgeven; In een dorp aan een rivier waren alle mannen gedood,om militaire redenen.Hun lichamen werden in de rivier gegooid.Mochten niet begraven worden.Alleen,die rivier stond in directe verbinding met de zee en kende dus getijdenwerking.Daardoor verdwenen 2 keer per etmaal de dode lichamen en kwamen ze ook 2 maal weer terug! Eén verhaal uit een hele reeks.Het kan niet anders of er zijn in ons land veel mensen die met dit soort verhalen rondlopen, ze opgegeten hebben,hebben ingekapseld.Alleen al,dat ook het vermoeden zou rijzen(via publicaties)dat dit soort gebeurtenissen plaats hebben gevonden moet voor hen een enorme bedreiging zijn.Voorspelbaar is dan ook dat de tegenreaktie niet alleen geëmotioneerd,maar ook ongekend fel zal zijn. Toch zal openbaarheid hierin plaats moeten vinden.In naam van Nederland zijn daar afgrijselijke dingen gebeurd en daar moet iets op volgen.Geen enkel mantel mag dat bedekken.Dat daarna een weg verder is,dat drukken we toch uit in het vieren van Pasen? HM |
| MP19-08-2012 om 22:25 |
| Ik ben Indische, daar nog geboren maar te jong vertrokken om er nog iets van te herinneren. Twee bloedsoorten en ik schaam me voor wat beide in Nederlands-Indie hebben misdaan, de Nederlanders en de Indonesiers. Ik weet wel wat mijn oudste, inmiddels overleden broer mij vertelde in zijn laatste zomer: dat wij het niet zouden hebben overleefd als onze Indonesische bedienden ons niet zouden hebben beschermd -met hun vrienden- tegen de Pemudas. Ze hebben dat met gevaar voor eigen leven gedaan. Het afscheid tussen beide landen zou misschien niet zo wreed zijn gegaan, als we als Nederlanders Indonesie hadden los gelaten en niet tegen beter weten in hadden willen vasthouden. |
| wim balijon19-08-2012 om 21:35 |
| Bedankt voor het onderzoek en de reportage over de Bersiaptijd. Hier de oproep van de pemoeda´s: Rapport POLITIEKE SITUATIE IN NEDERLANDSCH-INDIE van 22 Sept.1945. VERTALING Aan het Comite Nasional Indonesia BANDOENG. Wij, de Indonesische Communistische Partij, met een ledental van 10 miljoen in geheel Indonesia, staan als ëën man achter onze leiders Soekarno en Hatta. Wij eischen plechtig: Dat Indonesische Bestuursambtenaren, die een twijfelachtige houding aannemen in het huidige conflict onmiddellijk onder de controle komen te staan van de jeugd-organisaties, die afgedaan hebben met het oude en bezield zijn met den geest van het heden. Met het optreden van bepaalde groepen, zooals bijv. politie-ambtenaren, die slechts de moed hebben om tegen eigen volk op te treden, maar daarentegen laf zijn als tegen vreemden opgetreden moet worden, moet radicaal afgerekend worden. Zij moeten eveneens onder de controle komen te staan van jeugd-organisaties. Indien bovenstaande eisch niet wordt ingewilligd zullen wij de Bestuursambtenaren en die Politiebeambten, die nog hand- en spandiensten aan het Hollandsche Koloniale Bewind verrichten, tot hunne gezinnen vermoorden; daarna eerst zijn onze verheven idealen bereikt. Wij rekenen erop dat het bovenstaande Uw volle aandacht zal hebben. Ook met de Indo-groep, die onze onafhankelijkheid in de weg staat moet radicaal afgerekend worden. Heeren Ambtenaren van de Censuursafdeling van de P.T.T. worden verzocht dezen brief na inzage door te willen geven aan belanghebbenden alsmede de inhoud overal te publiceeren. Met het geroep "MERDEKA" van 10.000.000 Indonesische Communisten Zie ook: http://members.home.nl/w.balijon/index2.html |
| Bert v.d. Sande19-08-2012 om 20:53 |
| Hulde voor deze twee afleveringen waarvan het niet gepast is om te vragen om meer. Ik hoop echter wel dat een gedetailleerde moderne vastlegging en archivering nog mogelijk is met de kennis van overlevenden en familieleden. Voor mij als 55-jarige Nederlander is het van het grootste belang om te begrijpen wat er gebeurd is. Te vaak stond ook ik klaar met een oordeel over landgenoten die aan 'tropenkolder' leden. Totnutoe waren het de jappenkampen, Burma of de politionele acties, als mogelijke verklaring voor de doorslaande onderwijzer voor de klas (1964), de oom of kennis die aan de drank was geraakt etc. De slachtoffers van de bersiap periode hebben recht op duidelijkheid, ook over _hun_ geschiedenis en de mogelijke verklaring waarom zij geworden zijn zoals zij zijn. |
| e.m.j.belle-claasz coockson19-08-2012 om 20:52 |
| De uitzendingen van 12 en 19 augustus gezien.Chapeau aan de makers.Het is goed om dit door te geven aan de HOLLANDSE Nederlanders.Ik ben een indische,dus halfbloed.Net zoals vele Europeanen,waaronder ook de Indo gerekend wordt,moesten ook mijn ouders naar Nederland.Nu ik 65 jr ben,en op sommige momenten over het leven van mijn ouders nadenk,heb ik veel verdriet.Waarom?Omdat ik van mening ben dat de meeste Hollandse mensen nog niet helemaal door hebben dat wij,als Indische(en niet Indiers,zoals vaak gezegd)mensen het volledig recht hebben om in Nederland te zijn.Mijn moeder,hoewel half Belgisch,heeft nooit echt in Holland kunnen aarden,dat heeft beslist invloed gehad op en in onze opvoeding.Mijn neven en 1 zoon van mij,Omdat ze donker zijn,indische mensen zijn,zoals u zult weten,gemelleerd,toch over 1 kamp geschoren worden met Buitenlandse mensen met een donkere huidskleur.Reaktie,als je de mensen iets wilt uitleggen,"Alle donkere mensen En buitenlanders(??) zijn gelijk,1 pot nat.In deze tijn,in zo n gecultiveerd land als Nederland.?? Hoe bestaat het.God huilt om deze woorden.Ik hoop,misschien maken ik en mijn man het niet meer mee ,gaan de mensen anders denken.Ik ben hier getogen ,heb een vrij hollandse opvoeding gehad.maar tochmet 1 been in Nederland,1 been in Indonesie.Wat is ons land.? Met vriendelijke groet,Jovita Belle-Claasz Coockson |
| Riet zoutenbier19-08-2012 om 20:37 |
| Met groot verdriet heb ik de documantaire gevolgd.Ik ben de oudste dochter en heb veel van mijn traumatiese vader meegekregen.Mijn moeder was zwanger van mij toen mijn Vader naar Indie werd gestuurd,Hij was 19 jaar,de beschuldigen treffen hem in zijn hart en doen hem veel verdriet.Hij is nu 85 jaar.De ducumantaire zorgt ervoor hoe de toestand in Indie was,de afslachtingen van zoveel onschuldige mensen.Ik hoop dat er veel mensen naar gekeken hebbben,en hun vooroordelen wat matigen.Mijn Vader wilde absoluut niet naar dit o zo verrre land.Maar net als zoveel jonge mannen moest hij als dienstplichtige en als ik nu naar dit document heeft gekeken absoluut niet voor niets.En met trots kan ik zeggen dat mijn Vader daar mensen heeft geholpen.Dank u wel voor de waarheid,en alle goedwillende indiese mensen.Hopelijk word er met andere ogen naar gekeken.Ook de jonge historisie.Dank dank dank. |
| marianne meester19-08-2012 om 20:33 |
| deze documentaire komt op het goede moment nu bepaalde groeperingen het tot hun levensdoel lijken te maken om de regering te dwingen excuses aan Indonesie aan te bieden mbt de gruwelijkheden die Nederlandse individuen ongetwijfeld hebben gepleegd . Waarschijnlijk zijn deze clubs niet op de hoogte van de Bersiap -periode en de onstellende hel waarin Indonesiers Nederlandse gezinnen hebben afgeslacht . Hulde aan Pia van der Molen en crew . |
| m.scholte sleumer19-08-2012 om 20:27 |
| Erg onder de indruk en bewogen was ik door de uitzending van vanavond, een verhaal over Indonesie ,waar wij als Nederlanders weinig vanaf weten, geschokt door het gebeurde. Het fijne en bescheiden optreden van Mevrouw Pia van der Molen was indrukwekkend. |
| Jan de Jong17-08-2012 om 22:09 |
| HET IMAGO VAN DE INDISCHE GEMEENSCHAP NB: Met de Indische gemeenschap bedoelen wij hier: alle Nederlandse staatsburgers, die voor-,tijdens- of na de Tweede Wereldoorlog in het voormalig Nederlands Indië hebben gewoond. NB: Onder Imago verstaan wij het beeld dat anderen, buiten de Indische gemeenschap van ons hebben, al of niet op basis van ontvangen informatie. Er wordt de laatste tijd weer wat meer geschreven over allerlei zaken, die met name na de oorlog hebben gespeeld in het voormalig Nederlands Indië. Daarbij valt op, dat het veelal zeer kritische verhalen zijn of zelfs af en toe zonder meer met een zeer negatieve strekking. Het gaat mij in dit stuk niet zo zeer om de inhoud van die stukken, maar om de -al of niet bedoelde - negatieve bijeffecten op het imago van de Indische gemeenschap. Wanneer ik met vrienden met enthousiasme over het mooie Indië spreek, dan komt al gauw een verwijt om de hoek kijken in de trant van: "Jan, je kunt toch niet trots zijn op de V.O.C.! . Wat dacht je trouwens van Eduard Douwes Dekkers; dat verhaal is toch ook duidelijk,nietwaar?". "En ken je de KNIL aanvallen op de mensen in Atjeh?" "En schandalig hoe jullie daar met het personeel omgingen. En hoe jullie daar de zakken vulden ten koste van die arme mensen En het ergste vinden wij het schandaal van de politionele acties met incidenten, waar wij ons als Nederland voor moeten schamen!". Dan zeg ik: "Beste vrienden, ik weet dat jullie mij niet zomaar willen kwetsen of beledigen, maar onbedoeld ben je daar wel mee bezig. Ik trek me dit aan ,mede namens mijn ouders en de vele andere "kolonialen", die daar gewoond en gewerkt hebben. Wil je eens goed naar me luisteren?". Natuurlijk zijn wij als Nederlanders en Nederland verantwoordelijk voor alles wat in Indiër gebeurd is, alle goede zaken en alle verkeerde zaken. Maar ik vraag je om, zeker als je er niet zo veel van af weet, de zaken zo objectief en volledig mogelijk te beschouwen, en liefst ook steeds in de context, in het juiste tijdsperspectief. Als je het gedrag van onze V.O.C. voorouders in de koloniën wilt begrijpen, ga dan eens na hoe zij onderling elkaar behandelden en hoe zij thuis gewend waren om met elkaar om te gaan. Hun brute gedrag tegenover de "Inlanders"was een voortzetting van wat ze al levenslang en iedere dag gewend waren. Volgens de huidige normen natuurlijk onacceptabel,dat mag duidelijk zijn. Dan de beroemde geschriften van de ambtenaar Eduard Douwes Dekker, die een meesterstuk schreef over de zogenaamde "wantoestanden "onder het Nederlands Indisch gezag. Prachtig , en terecht!. Maar lees eens de sociale geschiedenis in de mijnen en fabrieken in Nederland in diezelfde periode,compleet met kinderarbeid en onvoorstelbaar slechte arbeidsvoorwaarden en zeer onrechtvaardige verhoudingen. Pas in het begin van de vorige eeuw werd bijvoorbeeld de wet afgeschaft, die verordonneerde, dat bij een arbeidsgeschil de meester bij voorbaat altijd gelijk had. Critici over die periode zouden er ook goed aan doen om eens een vergelijking te maken met de sociale verhoudingen in Indië van die tijd met die in het huidige Indonesië. Precies hetzelfde, verzeker ik u. En het huidige bestuur in Indonesië heeft ook nog evenveel problemen met de mensen in Atjeh. En de enkele terugkerende planters, die zich in Nederland een luxe oude dag konden permitteren en vaak werden betiteld als "zakkenvullende onderdrukkers", waren meestal mannen en vrouwen,die veertig jaar met heel hard werken onder vaak moeilijke omstandigheden een succesvolle onderneming hadden opgebouwd. Niets beter of slechter dan de vele succesvolle ondernemers in Nederland, waar wij met zijn allen o,zo trots op waren. "De motoren van de vooruitgang!".Lees de vele lovende boeken hierover. Het zwaarst worden wij als Indische gemeenschap beschadigd als men ons besmet met de verschrikkingen van de Politionele acties, laat staan met de enkele weerzinwekkend incidenten . Beste vrienden,luister goed; hier hebben wij helemaal niets mee te maken. Het was de Nederlandse regering, die de oorlog verklaarde, die het Vredesverdrag sloot met Japan en die de politionele acties voerde en die het voormalig Nederlands Indië overdroeg aan de regering van Soekarno. Wij waren zelf een passief slachtoffer van die heel ongelukkige ontwikkelingen. Overrompeld door de Jappen, mochten wij het land niet verlaten, moesten proberen zoveel mogelijk installaties te vernietigen vóór dat wij onder de voet zouden worden gelopen. Mannen werden krijgsgevangen gemaakt en soms afgevoerd naar landen als Birma en Japan om als slavenarbeider onder vreselijke omstandigheden te werken aan spoorwegen en in de mijnen. Velen hebben dat niet overleefd. Vrouwen en kinderen werden in kampen geïnterneerd met nauwelijks medische verzorging of hulpmiddelen en met een steeds kleinere porties eten, zodat we langzaam uitgehongerd werden . Daarnaast dagelijks dreiging van individuele of collectieve straffen door de barbaarse bezetters. Dit gold ook voor de Indo-Europese met minder Hollands bloed; de Nederlandse staatsburgers, die buiten de kampen werden gehouden. Zij werden gehaat en vervolgd door zowel de Japanse bezetter, als ook door de locale bevolking, die hadden geleerd om alles te haten wat maar iets met Nederland heeft of had te maken. Tijdens de oorlog hebben de Jappen het Indonesische volk ingepeperd,dat zij hen kwamen bevrijden van het blanke juk. Zij zouden onafhankelijk worden en zij zouden worden geholpen door ze te bewapenen voor de komende opstand tegen de Nederlanders. Na de overgave van Japan aan de geallieerden had Mac Arthur geen troepen beschikbaar om Nederlands Indië te bevrijden. Japan moest bezet worden en de Britten hadden hun handen vol aan hun eigen koloniën. In Amerika was inmiddels een grote weerstand ontstaan tegen alles wat op kolonialisme leek. Mac Arthur gaf aan de Jappe n de opdracht om de Nederlanders in de kampen te houden en hen te verdedigen tegen de steeds agressiever wordende nationalisten . Het probleem daarbij was , dat in dergelijke opstandige bewegingen er een moeilijk onderscheid is te maken tussen de idealistische vrijheidsstrijders en het misdadig geboefte, dat haar kans schoon zag. Velen in Nederland weten niet, dat er in die naoorlogse- de zogenaamde Bersiapperiode- nog duizenden Nederlanders zijn vermoord door de Indonesiërs. Inmiddels had Nederland grote groepen Nederlandse jongens naar Indië gestuurd met het doel orde en recht te herstellen, de Nederlanders te beveiligen en om de productie van de ondernemingen weer op gang te brengen. Nederland was straatarm geworden en had de inkomsten uit Indië hard nodig. De KNIL miltaren ,die net uit krijgsgevangenschap waren gekomen moesten ook onmiddellijk weer meedoen. Maar langzamerhand bleek de toestand onhoudbaar en moesten de Nederlanders geleidelijk terug naar Nederland. Velen konden door hun familie worden opgenomen, maar ook heel veel Nederlanders met gemengd bloed moesten hun moederland voor altijd verlaten, hadden geen of nauwelijks familie in Nederland en moesten zich maar zien te redden. Wat ik zo graag in de publiciteit zou willen zien en horen, zijn de indrukwekkende verhalen van het vele moois, dat wij in de"Gordel van Smaragd"hebben tot stand gebracht en waar de bevolking van toen-, nu- en nog heel lang hierna -van kan genieten. Denk aan de ingenieuze landbouw structuur met de bekende sawa's, de infrastructuur van havens, spoorwegen,wegen en bruggen, vaak gebouwd onder moeilijke omstandigheden. Vele staaltjes van Nederlandse ingenieurskunst zijn er nog steeds te zien. Ook mogen genoemd worden: de Bestuursorganisatie, de Gezondheidszorg, de Wetenschap en Onderwijs, Rechtspraak en nog vele andere zaken, waar de Indonesiërs van vandaag nog steeds hun voordeel mee kunnen doen. En het is heel jammer,dat de voorzichtige pogingen van vóór de oorlog om geleidelijk tot een vorm van onafhankelijkheid te komen, geen reële kans hebben gekregen om tot realisatie te komen. De oorlog heeft de kansen tot een vreedzame oplossing de grond in geboord. De onafhankelijkheidsstrijd is hard en gemeen geweest, aan beide kanten. Maar mijn indruk is dat de Indische gemeenschap op dit moment meer een vriendschap- en zelfs een liefdesrelatie- heeft met Indonesië dan een vijandige houding. De weigering van Diederik Samson om de ambassadeur van Indonesië te ontmoeten, beschouwen wij dan ook -bijna persoonlijk -als een grove en onterechte belediging. En als men dan zoveel belang hecht aan rechtvaardigheid en zoveel behoefte heeft om onrecht te bestrijden, laat men dan eens zijn pijlen richten op de "Indische Kwestie". Twee dikke NIOD rapporten , die zo'n 5 miljoen gulden hebben gekost, liggen al een jaar of zeven in de laden van de Ministers en Staatssecretarissen van VWS. Ondanks een plechtige belofte zijn deze rapporten nog nooit behandeld in de Tweede Kamer. Deze twee rapporten spreken boekdelen. Het eerst rapport gaat over de nooit uitbetaald salarissen aan de ambtenaren na de oorlog. Het tweede over de nooit betaalde compensatie voor bijna alles wat men heeft verloren. Nederland is het enige land onder de geallieerden, dat dit haar burgers geflikt heeft. Een internationale schandvlek. Ik zou zo graag willen, dat heel Nederland dat zou weten. Het tragische is namelijk dat de politici zich kunnen permitteren om de Indische kwestie te negeren, omdat ze zich toch niet behoeven te verantwoorden naar de kiezers. Daarom is het belangrijk dat deze kwestie de hoogste prioriteit krijgt in de publiciteit. Nederland moet dit alles weten. Samenvattend: zodra er een aanleiding is om iets te bespreken of te publiceren over Indonesië of het voormalig Nederlands Indië, dan zou het die personen sieren, indien men de zaken zo objectief en deskundig mogelijk verteld. Als het inderdaad direct de mensen van onze Indische gemeenschap betreft, maak dat dan duidelijk. Wij dienen de kans te hebben om ons te verdedigen. En wij weten, dat het niet alles "hoera" is wat wij hebben gedaan . Een eerlijke en open discussie stellen wij alleen maar op prijs. En dan kunnen wij zelf zorg dragen voor de bescherming tegen een onbedoelde beschadiging van ons imago. Een slecht imago hebben,omdat wij daar zelf schuldig aan zijn, is vervelend maar kan gebeuren. Maar een beschadiging van het imago van de Indische gemeenschap, door slordigheid,onwetendheid of simpele domheid van buitenstaanders is een heel gemene straf, die wij niet hebben verdiend. Laat ik afsluiten met de tegenpool van het begrip "imago". Terwijl imago betekent: de indruk die anderen hebben op basis van hun informatie, is "identiteit"datgene, dat je zelf wil zijn en waar je bewust voor gekozen hebt en waar je trots op bent. En ik wil daar een poging toe doen. De Indische gemeenschap is een groep van Nederlandse staatsburgers,die alles bij elkaar wel een groep van zo'n 1,5 miljoen personen omvat, die over het algemeen degelijke burgers zijn,die behoorlijk hun werk doen en zich maatschappelijk nuttig maken. Zij vinden,dat zij in Indië heel veel mooi en nuttig werk hebben gedaan- zeker ook ten behoeve van de locale bevolking- en waar Indonesië tot op de dag van vandaag nog de zoete vruchten van plukt. Maar zij voelen zich- tot in de derde generatie- zeer onrechtvaardig behandeld door de opeenvolgende Nederlandse regeringen. Zij vinden dat de Nederlandse politici tot nu toe veel te weinig hebben gedaan om de schandalige behandeling in het verleden nog goed te maken . En wie durft zijn nek voor ons uit te steken? Zij verwachten, dat de politieke partijen hun verantwoordelijkheid nemen en hun best gaan doen om een FAIR DEAL te realiseren. Een oplossing van de Indische Kwestie,die Finaal, Allesomvattend, Integraal en Rechtvaardig is. Pas dan zullen zij zich weer volwaardig Nederlander kunnen voelen. En dat hebben ze verdiend! Moge vele politici deze woorden ter harte nemen. Dat kan veel kostbare stemmen opleveren. Jan de Jong, op persoonlijke titel. Vice-voorzitter Stichting Vervolgingsslachtoffers Jappenkamp Lid van de delegatie va de Stichting Indisch Platform |
| Simone Oor17-08-2012 om 21:50 |
| Geachte mevrouw Ettekoven, Zo jammer dat u de programma maker afvalt, omdat zij de waarheid wil tonen. Wie zou het de zoon anders moeten vertellen. Ik mag aannemen dat u weet hoe uw oom is overleden. Ik ben een trots kleinkind van een ovw'er , en vindt het juist goed dat deze programmamaakster (tevens dochter van een ovw'er) deze gruwelijkheden aan het licht brengt. Mijn vraag aan mw. Ettekoven is: wat zou u doen als u deze informatie toevertrouwd had gekregen? Zou u dan ook niet mensen die dierbaren hebben verloren en die met vele vragen achter gebleven zijn, hun de waarheid willen vertellen? Ik heb het gevoel dat u niet de moeite heeft genomen om u in de achtergrond van de documentairemakers te verdiepen. Maar vervolgens heeft u wel een mening. Ik wil u adviseren: ken eerst de feiten, en geef dan pas uw mening. Simone Oor |
| Mineke Scheuer17-08-2012 om 14:47 |
| Geachte mevrouw v.d.Molen. Op 6-8-2012 heb ik een reactie geplaatst aan de redactie van Hollandse Zaken via internet over hun rapportage: "Fout in Nederlands Indie"? Tot nu toe heb ik nauwelijks over mijn vreselijke ervaringen in de Bersiap periode gesproken; maar de gretigheid waarmee de media en hun "experts" zich momenteel op dit onderwerp storten gaat mij te ver. Het was een chaotische tijd en de Nederlandse soldaten waren hun leven niet zeker op hun patrouilles in de kampongs en op de smalle dijkjes in de sawahs. Ook bij al die foto's van die massagraven heb ik mijn vraagtekens er stond geen bordje bij wie deze Indonesiërs heeft doodgeschoten. Ook door de Indonesiërs zijn onbeschrijflijke misdaden bedreven, niet alleen tegen weerloze Nederlandse vrouwen en kinderen , maar ook tegen Chinezen en eigen volk, vooral als ze niet meewerkten of van sympathieën voor de Nederlanders werden verdacht. Zelf ben ik nog een van de laatste getuigen (81 jaar oud) die een massamoord op ongeveer honderd Nederlandse vrouwen en kinderen heb meegemaakt; namelijk in Ambarawa werkkamp 9 op 21-11-1945. De Engelse troepen waren enige tijd hiervoor in Soerabaja geland om de Nederlandse gevangenen in de kampen te beschermen. Veel vrouwen zaten nog in deze kampen omdat ze nergens heen konden. Het was onrustig en hun mannen, als ze nog in leven waren, zijn tijdens de oorlog naar de Birma spoorweg of naar Japan afgevoerd. De Engelse troepen hadden de kampen in Ambarawa al bereikt behalve kamp 9. De Indonesische "pemoeda"s wisten dit klaarblijkelijk, want ons kamp werd aangevallen. Ze braken door de 4 meter hoge "gedek"afscheiding en kwamen schietend drie barakken van kamp 9 binnen. Wij werden op een zand/gras binnenplaats gedreven en bestookt met handgranaten en geweervuur. Het gegil en de vlammen en rookwolken die uit deze mensenmassa opsteeg zal ik nooit vergeten. Uit angst voor de Engelse troepen verdwenen ze opeens. Ongeveer de helft van de mensen is hierbij omgekomen. De namen van de slachtoffers die ik mij heel goed kan herinneren zijn Els Evers , een vriendin en de dames Misset , twee onderwijzeressen van mijn school in Djokjakarta. Wij konden voor de zwaargewonden niets doen, hebben ons eerst verstopt en tegen de avond de doden op een open gallerij opgebaard. Onze moeders hebben s'nachts om de beurt de wacht gehouden hoewel we wisten dat ze ieder moment konden terugkomen. Ook zijn enkele mensen met hulp van de lokale bevolking naar een ander kamp gegaan om hulp te zoeken. De volgende ochtend kwam een kleine bewaking van Gurkha's uit het Engelse leger. Dagelijkse mortierbeschietingen van de Indonesiërs dwongen ons de hele dag dekking te zoeken onder matrassen op de grond. De onmacht om dit kamp te beschermen hebben ertoe geleid dat wij moesten vluchten naar een ander, iets beter beschermd, kamp. De beschietingen gingen daar door en wij lagen onder de matrassen tussen de Engelse kanonnen. Uiteindelijk moesten alle kampen geevacueerd worden daar de toestand onhoudbaar werd. De Engelsen hadden van de evacuatie ellende in Soerabaja geleerd en hadden de lange weg naar Semarang aan beide zijden schoon geveegd; alle kampongs langs de weg waren opgeruimd. Via een zeer zwaar bewaakt transport met legertrucks die aan alle kanten bedekt waren met matrassen werden wij uiteindelijk in Semarang in het bewaakte kamp Lampersarie opgevangen. Enige tijd daarna zijn wij met een Engels troepentransportschip naar Batavia ( Jakarta) vervoerd en in een bewaakte wijk ondergebracht. Uiteindelijk zijn wij in juli 1946 met een Nederlands troepentransportschip naar Nederland gekomen en onze echte bevrijding Naar uw eerste indrukwekkende uitzending wil ik deze ervaringen onder uw aandacht brengen. Een vriend die met zijn familie een angstige tijd in Djokjakarta heeft meegemaakt drukte mij op het hart over mijn bersiap ervaring in Ambarawa te schrijven. Niet alleen voor de geschiedschrijving , maar vooral ook voor de slachtoffers en nabestaanden. Met vriendelijke groeten, Mineke Scheuer P.S. Er is in Ambarawa hard gevochten tussen de Engelsen die de kampen beschermden en de Indonesiërs. In 1987 heb ik de moed gehad naar Indonesië terug te gaan en ben ik ook in Ambarawa geweest. Voor het voormalige kamp 9 hadden de Indonesiërs een groot standbeeld voor de overwinning in Ambarawa gezet. Ook is deze "dappere heldendaad"op postzegels van Indonesië herdacht. |
| Gosewinus F. van Oorschot17-08-2012 om 09:10 |
| Beste Filmploeg maar ook de omroep MAX, Los van het feit dat de documantaire een goed beeld schetst van de situatie augustus 1945 tot eind 1946 moet ook gezegd worden dat de omroep MAX dit heeft uigezonden, een pluim verdient. Als onderzoeker naar de geschiedenis van het ML-KNIL, kom ik deze situaties ook tegen en mijn conclusie is dat de Nederlandse regering zijn handen NIET kan afhouden van deze gebeurtenissenen en haar verantwoordelijkheid dient te nemen. De achterbaksheid van toen MOET nu op tafel. |
| Ger de Jong16-08-2012 om 09:52 |
| Beste Pia, Zelf ben ik als OVW-er drie jaar in voormalig Nederlands-Indië geweest en heb over die periode en mijn werk als veteranenbelangenbehartiger en als initiatiefnemer van vele Indiëgedenktekens in veel plaatsen door heel Nederland, mijn memoires te boek gesteld. Ik kon dat doen aan de hand van de vele patrouille- en inlichtingenrapporten, die ik vanuit de Oost had meegenomen. Het door mijzelf gemaakte boekwerkje is in het bezit van het N.I.M.H. en van het veteraneninstituut. De rapporten zijn opgenomen in het archief van het N.I.M.H. De afgelopen weken ben ik benaderd door de NOS en door Nieuwsuur om mijn mening te geven over het onderzoek dat het N.I.M.H. en het N.I.O.D en nog een Instituut voor landenkunde willen gaan uitvoeren om meer gegevens boven tafel te krijgen over de gedragingen van de Nederlandse militair ( of liever gezegd de misdragingen). Ik heb ze gewezen op de vele boeken die al zijn geschreven en dat men toch niet meer boven tafel krijgt wat er zich echt heeft afgespeeld, in het bijzonder van de misdragingen van de pemoeda's, de vele ongeorganiseerde terreurgroepen als de Hisbulla, de Daroel Islam enz. Onze landelijk voorzitter, de heer Leen Noordzij, heeft daar in de Volkskrant prima op gereageerd. Het is daarom geweldig dat jij nu met deze documentaire aan het licht brengt hoe in de bersiap periode de Indonesische pemoeda 's en ook ander terreurgroepen zich ten opzichte van de Nederlandse, Indo-Nederlandse en ook de Chinezen op een afschuwelijke wijze hebben misdragen. Ook hebben we dit kunnen waarnemen als we op patrouile waren en soms door de eigen bevolking vermoorde kampongbewoners aantroffen. Met Sjoerd Lapré had ik een prima contact en tijdens de lezingen die hij voor ons veteranen hield verkondigde hij steeds weer dat dank zij de aanwezigheid van de Nederlandse militair vele Nederlanders die nog in de kampen verkeerden konden worden gered uit de handen van de pemoeda's. Met jouw documentaire kan de Nederlander eindelijk kennis maken van hetgeen zich in de bersiap periode heeft afgespeeld. Gisteravond bij het aanschouwen van al die verschrikkelijke beelden heb ik de ogen niet droog kunnen houden en gaan de herinneringen onwillekeurig terug naar de tijd, waarvan men in Nederland nog steeds niet weet, wat onze ervaringen zijn geweest. Veel hulp hebben we kunnen verlenen aan de verwaarloosde bevolking. Patrouilles gelopen onder vaak moeilijke en levensbedreigend omstandigheden enz. Pia, nogmaals mijn complimenten, mede namen de vele veteranen die ik nog steeds mag vertegenwoordigen. Met vriendelijke groeten, Ger de Jong Erelid VOMI-Nederland Erevoorzitter VOMI-Zuid-Holland Vice-voorzitter Bond van Wapenbroeders Afdeling Zuid-Holland-Zuidoost |
| Kees Boots15-08-2012 om 16:41 |
| Beste Michiel, Een groot compliment en veel waardering voor je "Archief van Tranen". Aangrijpend en eerlijk gemaakt. Moet verplichte lesstof op middelbare scholen worden. Hartelijk dank. Kees Boots |
| Anky Kock15-08-2012 om 15:33 |
| Werd door mijn zusje op de hoogte gebracht van de documentaire, helaas door mijn werk zondagavond niet gezien,op maandag gekeken naar de gemiste uitzending. Wat onthutsend was, al deze gruwelijke misdaden en zeer emotioneel, de getuigenissen van al deze mensen die dit de rest van hun leven meedragen. Voor mij persoonlijk was bijzonder emotioneel dat ik de getuigenis las van mijn oma Mevrouw Sinsu-Andries,dat zij de moed had om te getuigen. Ik heb hier veel respect voor en ben er trots op dat zij mijn oma was en ik haar kleindochter. Anna Christina Kock |
| Peter Bergman15-08-2012 om 14:23 |
| Met tranen in de ogen heb ik de eerste reportage gezien.Heb afgelopen juni een bezoek gebracht aan het ereveld Leuwigajah op Java en heb daar ook veel kindergraven gezien.Ik denk dat met veel van hen hetzelfde is gebeurd als die van in de reportage. Zij - en de anderen die daar begraven liggen - verdienen het dat hun waarheid aan het licht komt. Nu is de regering aan zet! |
| m.kleijwegt15-08-2012 om 11:41 |
| Goed, dat een beeld is gegeven van de reactie van Indonesische mensen na de bezetting van Nederland. Hoe verschrikkelijk ook - en zeker niet goed te praten - het verhaal zou in de juiste context moeten zijn gebracht. De documentairemaakster lijkt hier volkomen aan voorbij te gaan en stelt zichzelf bijzonder prominent op. Feit is,dat Nederland Indonesië (tegen alle regels in)provoceerde en geen Nederlander in Indonesië behoorde te zijn. Als Nederland haar burgers had teruggeroepen, waren deze verschrikkingen niet gebeurd! |
| Yola Geldtmeijer15-08-2012 om 09:48 |
| Geachte redactie, Samen met mijn broers, neef, hun vrouwen gekeken naar de door U gemakte documentaire. Laat ik eerst voorop stellen dat er altijd mensen zullen zijn die kritiek zullen hebben op Uw keuze van vormgeving of inhoudelijk. Edoch laat dit U niet weerhouden de ingeslagen weg te volgen. Wij hebben met veel emotie ernaar gekeken. Mijn oma en het gezin werden door de pelopors opgemaakt geslagen en in een truck gestopt om hen naar de Tjideng gevangenis in Batavia te brengen. Gelukkig voor hen kreeg de truck 4 lekke banden en werden zij opgejaagd naar het politiebureau. Mijn opa was als landstormer geinterneerd naar Japan. Toen de oudste broer van mijn moeder uit het engelse kamp thuiskwam, met een vriend een gurka zag hij de ravage en snelde naar de kampoeng achter het huis hij vroeg hen waar de familie was gebleven. In eerste instantie wilden zij het niet vertellen maar toen hij dreigde met de bren die op de jeep stond waarmee hij werd thuisgebracht vertelden zij hem misschien politiebureau. Bij aankomst vond hij zijn familie met nog de buren ontredderd, geslagen en opgejaagd na veel soesa kreeg hij hen mee, maar men wilde een gijzelaar hebben. De jongste broer van mijn moeder slechts een tiener heeft zijn leven willen geven en is gebleven. Die nacht is hij verschrikkelijk gemarteld. Mijn moeder heeft hem de volgende dag opgehaad op de fiets....zij heeft ons op het hart gedrukt dit nooit te vergeten. De mensen die naar de Tjideng gevangenis zijn gebracht werden dezelfde nacht vermoord en onthoofd. De volgende dag voetbalde de pelopors met deze hoofden. Wat een gruwelijke herinnering voor mijn moeder is gebleven. In 1946 is het gezin naar Nederland vertrokken, zij trouwde met de handschoen en keerde terug naar Indie in 1949 ben ik geboren. En heb dus de bersiap tijd meegemaakt als baby en peuter. Nu na al mijn veertigste veel nachtmerries. Slaap altijd met mijn lamp aan. Omdat mijn vader in de Philipijnen, de Birmaspoorlijn en Nagasaki de atoombom heeft meegemaakt ben ik met veel te kort aan van alles natuurlijk. De gevolgen van de atoomstraling van mijn vader voeren zeker door naar ons zijn kinderen en kleinkinderen. Alleen wordt er hier in Nederland geen gehoor aan gegeven. Misschien in het vervolg ook aandacht hiervoor. Diep respect voor deze documentaire. Yola Geldtmeijer |
| T.R.Schenkhuizen15-08-2012 om 09:23 |
| Allereerst hulde voor deze indrukwekkende docu,in eerste plaats mevr.van der Molen en omroep MAX.Maar, helaas, in alle lofbetuigingen ook een tegenhanger in de vorm van ene mevr. Ettekoven, die volgens mij allen maar naar van der Molen heeft gekeken? Ik ben van 1950 geboren Cimahi in de militaire kazerne aldaar, toen mijn vader dienst deed als KNIL soldaat.Hij diende als een van de vele onder Kapt.Westerling.Er werd ooit wel eens dingen verteld door mij vader, maar liet nooit het achterste van de tong zien.Er werd door de familie ook nooit naar gevraagd.Nu ik deze docu hebt gezien, komen de gedachten of mijn vader misschien ooit ook had schuldig gemaakt aan wandaden daar tijdens de dienstijd? Ik kan het me niet voorstellen, maar een bevel is bevel? ik hoop dat het niet zo is? Ook onze familie zij stelopsprong naar Holland gegaan ofwel in indië blijven met alle gevolgen vandien. Blijven was geen optie voor mijn vader en met vele militairen mede.De conclusie, als je over dit gebeuren er een kan en mag hebben is,een volk van welk nationaliteit die jarenlang 'onderdrukt' wordt in wat voor vorm dan ook, komt ooit in opstand.Dat gebeurde toen,en het gebeurd tegenwoordig!! |
| Bianca Niesen14-08-2012 om 20:03 |
| Vol verbijstering de aflevering van Archief van Tranen gekeken.....wat een gruwelijke en in en in trieste tijd is dat geweest...indrukwekkend ook, eigenlijk nooit wat van afgeweten, en nu begrijpelijk ook dat daar door mijn opa en oma er weing tot nooit overgesproken werd. Ben ook blij dat deze documentairegemaakt is. En dan de getuigenverklaring (waar we het bestaan niet vanaf wisten) van mijn overgrootoma, gelezen met tranen in mijn ogen...wat zij en zoveel andere mensen daar hebben gezien, wat ze heeft doorstaan. Dat kleine, tengere vrouwtje die ik ken van foto's en verhalen van mijn moeder en tante. Maar ook gelezen met een kleine glimlach...haar heldhaftigheid door te zeggen dat ze volledig Indonesisch was, het afscheuren van de blauwe rand van de nederlands vlag, gelukkig was ze gewaarschuwd voor haar arrestatie...en haar nieuwsgierigheid, zodat men nu weet welke gruwelijkheden er zich daar hebben afgespeeld. Ja, ik was al trots op de naam Sinsu, nu alleen nog maar meer..... Bianca Niesen Achterkleinkind van Leonore Sinsu-Andries |
| Prof. dr. ir. Edward E. E. Frietman14-08-2012 om 14:02 |
| Met de door mw. Pia van der Molen samengestelde en door Max uitgezonden documentaire, getiteld "Archief van Tranen", wordt eindelijk aandacht geschonken aan het gewelddadige optreden van de Indonesische pemuda's tijdens het machtsvacuüm na de Japanse capitulatie. Deze meestal beestachtige wraakacties, uitgevoerd op voornamelijk vrouwen en kinderen, kregen nooit de opmerkzaamheid waar de Indische Gemeenschap al jarenlang recht op heeft. De journalistiek heeft het altijd belangrijker gevonden om de vermeende wandaden aan Nederlandse kant uitgebreid toe te lichten. De documentaire geeft een beter inzicht in de ware toedracht van de gebeurtenissen. In 1940 geboren en zelf de Tweede Wereldoorlog, het Jappenkamp en de Bersiaptijd te hebben meegemaakt, kan ik alleen mijn grote waardering hierover uitspreken. |
| Peter Cornelus Smit14-08-2012 om 12:24 |
| Geachte Pia en Michiel, Deel 1 van uw documentaire heeft een heel bijzondere indruk op mij gemaakt. Plotsklaps de tekst te lezen van een verklaring van ene mevrouw Leonore Sinsu - Andries deed mij verzuchten: Ach, die Oma van mij! Als ik weer op Kembang Kuning kom om het graf van Oma Nora en Opa Juul te bezoeken, zullen mijn vele herinneringen aan hen ook verbonden zijn met de aanleiding van uw documentaire, de kinderen Engelenburg. Hartelijk dank voor een prachtig document! Met vriendelijke groet, Peter Smit, kleinzoon van mevrouw Leonore Sinsu - Andries. |
| Esther Zeelenberg14-08-2012 om 12:18 |
| Mooie documentaire, hartelijk dank. Mijn opa (Henk Zeelenberg) is als marinier naar Nederlands Indië gegaan, en is daar getrouwd met mijn oma (Johanna Kouwenhoven). Mijn oma heeft nooit verteld hoe haar leven daar was, nu ik gezien heb wat er in Surabaya is gebeurd ben ik erg benieuwd hoe zij en haar zussen en moeder de Bersiap periode hebben meegemaakt... |
| Willy Verswijveren14-08-2012 om 00:45 |
| Mijn waardering voor de documentaire 'Archief van Tranen'gemaakt door mw. Pia van der Molen. Ook voor omroep MAX om de productie uit te zenden.Telkens als de kwestie Indië opnieuw ter sprake komt wordt de Bersiap vaak onder belicht. Die periode met gewelddadige optreden door veelal jeugdige Indonesische nationalisten tijdens het machtsvacuüm ontstaan na de Japanse caputilatie krijgt minder aandacht dan vermeende wandaden van Nederlandse kant.De documentaire helpt beter inzicht te krijgen in de ware toedracht van de gebeurtenissen.Dat is een verdienste. |
| Edith Tulp14-08-2012 om 00:13 |
| Bij ons in de familie ging het verhaal dat mijn moeder, oma en tante aan de dood ontsnapt zijn in een van die vrachtwagentransporten uit Soerabaja. Het verhaal ging dat mijn tante er op stond dat ze in de voorste wagens gingen zitten. Officieel mocht dat niet, omdat het om een alfabetische volgorde ging. Dus de eerste letters van alfabet vooraan, de laatste letters achteraan. De naam van mijn oma, tante en moeder was Wulff. De achterste vrachtwagens, 3 of 4? zijn gebombardeerd of geëxplodeerd, geen overlevers. In de eerste aflevering worden drie transporten genoemd: twee zouden zonder problemen zijn verlopen? Van de andere waren maar een paar overlevenden; de geïnterviewden. Hoe moet ik het transport van mijn familie plaatsen? Is dat echt wel echt gebeurd? Was het wel uit Soerabaja? Zeker is dat ze op weg waren naar de boot naar Singapore of Australie. Wie weet hier meer van? |
| William Verduyn Lunel13-08-2012 om 22:52 |
| De gruwelijkheden uit de bersiapperiode kwamen in onze familie wel ter sprake .Eerst onderling met ooms en tantes en later vaak op reünies van oud KNIL militairen waar ik als zoon van een KNIL militair vaak met ouders naar toe ging. De laatste 10 jaren intensiveerde de gesprekken met vader over die periode. Dat deed me goed en gaf me meer inzicht over die periode . In de najaren van die periode werd in in Tjmahi geboren. Eindelijk kon mijn vader nu zijn verhaal in uw documentaire aan iedereen kwijt en hopelijk doet het hem goed. Er is te lang gezwegen .Ik kan ook niet begrijpen dat Rawagede opgerakeld word en de regering er mogelijk op in gaat .Ik zie Indonesië ook niet tot een tegenprestatie over gaan voor al het leed aan ons en vele anderen . Nogmaals mijn complimenten en bedankt. Met vriendelijke groet William Verduyn Lunel |
| Theo van Altenburg13-08-2012 om 22:35 |
| Bij het doorzoeken van de documenten ( 088 a ) Koeningan is zeer duidelijk beschreven hoe de moordpartijen waren. Dhr. Hueting spreekt in eerder TV uitzending dat CHAOS de boventoon voerde. Uit het document blijkt echter dat de polite ( die er was voor bescherming van burgers ) beslist deze moordpartijen heeft aangemoedigd. Opsluiten in Politieburo en daarna aan de meute de tijd door geven hoe laat ze naar de gevangenis werden overgebracht. Bij de gevangenis werden ze apart uit de vrachtwagens gehaald en konden toen spitsroeden lopen - allen haalden het niet. De namen van de agenten en de hoofdbrigadier zijn hier met name genoemd als welwillend te staan tegenover deze moordpartijen. Volgens mij dus geen CHAOS, maar een doelbewuste moordpartij. Zij waren vogelvrij. |
| J.Bosman13-08-2012 om 22:34 |
| Gisterenavond met een brok in mijn keel en tranen op mijn wangen gekeken naar het programma "Archief Van Tranen". De meisjes Cortel waren mijn klas/schoolgenootjs. Bij het zien van het toen nog zo gelukkige gezin heb ik zitten huilen. Er kwam ook een enorme boosheid bij mij naar boven. Boosheid omdat nog zo kort geleden de Nederlandse OVW-ers en dienstplichtige militairen weer door het slijk gehaald werden. Ik ben niet alleen een 'Anak Soerabaia' maar ook de weduwe van een Marinier OVW-er. Mijn huidige levenspartner was eveneens Marinier OVW. Jongens nog, die tijdens de afschuwelijke bezetting van ons Nederland door Hitlers soldaten hun leven waagden door in het verzet te gaan. Na de onmenselijke hongerwinter en de wetenschap dat er in dat andere stukje Nederland een mensonterende situatie ontstond namen zij dienst als Oorlogs Vrijwilligers. Nu zijn zij in de ogen van bepaalde individuen "Oorlogsmisdadigers" en wordt er voor de zoveelste keer met modder gegooid. Ik ben u daarom heel dankbaar dat u de moed heeft om tegen deze stroming in te gaan en de andere kant van het verhaal in al zijn gruwelijkheid aan het Nederlandse pupliek te tonen. De jongste broer van mijn vader en diens jongste zoon van toen 15/16 jaar hebben de Simpangclub moorden niet overleefd en hun lichamen zijn zelfs nooit gevonden. Mijn vader kwam tijdens de bezetting van Java, na internering in de Werfstraatgevangenis via de burgerkampen Bandoeng en Tjimahi tenslotte in Tjikudahpateuh terecht en overleefde ternauwernood. Slecht twee weken na de hereniging met mijn moeder en mij werd hij op een nog onmenselijker manier dan bij de Jappanners, wederom gevangen genomen en overleefde hij zijn gevangeneming dankzij Jack Boer. Mijn levensgeschiedenis heb ik beschreven in een boek dat als titel draagt "Als de Wajangpoppen in het schimmenspel" en mijn voorwoord eindigd met de woorden: "Het blijft voor de massa nog steeds de "Ver van mijn bed show". Wij waren daarginds de 'Puppets on a string' of om in de sfeer van het land te blijven:"De Wajangpoppen uit het Schimmenspel". Nogmaals heel hartelijk dank voor hetgeen ik tot op heden heb mogen zien en wij (Rob Escher en ik) zijn de volgende week weer aan de buis gekluisterd. Met nogmaals dank voor uw moed |
| P.Knape13-08-2012 om 22:29 |
| Mijn moeder vertelde mij meermalen van de moordpartij op een konvooi vrouwen en kinderen, dat zich praktisch voor haar huis voordeed. Tijdens de slachtpartij en de brandende vrachtwagens probeerden nog toegesnelde Chinese winkeliertjes slachtoffers in veiligheid te brengen. Tijdens een eerste bezoek van Pemuda's werd er jacht gemaakt op een Japanse buurman, die via de achtertuin van mijn moeder probeerde te vluchten. Ze kregen de man te pakken en de Pemudaleider toonde zijn bebloede schoenen en zei dat ze de Japanner in zijn bloed hadden gebaad . Mijn moeder vertelde ook over het tweede bezoek van pemuda's die op een dag het erf van haar woning opkwamen met het doel een slachting aan te richten. In huis bevonden zich haar zuster en de kinderen van beiden. Mijn moeder is van geboorte Armenische en had ook niet het uiterlijk van een Nederlandse vrouw. Dat gegeven en een leugentje om bestwil was de redding van haar leven en dat van haar medebewoners. Mijn moeder, die vloeiend Maleis sprak, wachtte niet totdat de groep het huis had bereikt maar ging hun halverwege het erf tegemoet. Zij bezwoer de kennelijke aanvoerder van de groep pemuda's dat ze Arabische was ( kita bangsa''an Arab) en de medebewoners ook. Wetende dat moslims, immers geloofsgenoten, ontzien zouden worden bij de moordpartijen. In huis gekomen overtuigden de pemuda's zich van het " Arabische" uiterlijk van de andere bewoners. Mijn moeder gaf de verhitte aanvoerder een glas ijswater om hem tot kalmte brengen en met medeneming van haar tas met geld verliet de bende de woning. Het was meen ik, diezelfde nacht dat er op de deur werd geklopt en toen mijn moeder opendeed bleek het een Engelse militair te zijn die alle huizen afging om eventuele achtergebleven Nederlanders te manen om naar het Engelse kamp hun toevlucht te zoeken. Direct daarop is mijn moeder met de kinderen, zuster en de hond midden in de nacht, sluipend van huis tot huis, gevlucht naar het door Engelse militairen beschermde kamp. En kort daarna op konvooi naar de haven om naar Singapore te vertrekken. Tijdens het konvooi drukten de Engelsen de vrouwen en kinderen op het hart om geen enkel gerucht te maken. Langs de hele roete stonden pemuda's, klaar om toe te slaan. De vrachtauto's werden voornamelijk bestuurd en geëscorteerd door Gurka 's die ook met een handjevol manschappen vanuit loopgraven en uit de omliggende bomen het Darmo-ziekenhuis probeerden te verdedigen tegen de pemuda's Moeder vertelde ook van een bevriende Armenier, eigenaar van een handkarverhuurbedrijf, die tijdens een kaartspel met kennissen, overvallen werd door pemuda's , waaronder één van zijn werknemers, en waarbij allen met bamboe roentjings werden doorspiest. Mijn moeder vertelde dat ze, op weg naar de markt om eten te kopen, dikwijls kinderlijkjes zag drijven in de omliggende kali's. Daarbij herinnerde zij zich de radiouitzendingen met de opzwepende tirade van Soekarno : "boenoe segalla koelit puti" ( maak alle withuiden af) ! |
| Jenny Bakker13-08-2012 om 22:22 |
| Met ontroering , afgrijzen en verbijstering gisteren naar de documentaire gekeken. Hoe is het mogelijk dat mensen elkaar zoiets aandoen. Mijn man en zijn broer, beiden overleden als o.v.w.er naar Indie gegaan en de mannen van mijn 3 zussen als dienstplichtigen. Het heeft veel losgemaakt en ik zal niet de enige zijn. Mijn man heeft deIndieperiode verdrongen. Alleen het contact Oud Mariniers heeft hem reusachtig geholpen voor de verwerking, Het is heel moedig dit programma uit te zenden zo kort voor de Indieherdenking en ik ben heel blij dat nu niet eens de wandadenvan onze jongens overzee, naar voren werden gehaald, maar ook van de Rampokkers die zo onmenselijk en barbaars tekeer gingen met onschuldige mensen. Er zijn veel fouten gemaakt , ook door de toenmalige regering. Laten we vergeven, maar nooit vergeten. Bedankt Pia en Max |
| e.g.f.vanderlinden13-08-2012 om 20:56 |
| eindelijk enig tegenwicht tegen denlinkse anti propaganda ik heb nog een verhaal over het weeshuis boeboetan surabaja in de oorlog opgetekend door de toenmalige directrice. interesse, hoe kan ik het verzenden? |
| appie b. broek13-08-2012 om 17:34 |
| Nederland wordt met opzet 'onwetend' gehouden over wat er allemaal in Indië gebeurd is in de jaren vlak na de oorlog. Hetzelfde geldt trouwens voor wat er hier in Nederland aan de hand was in die tijd. De opmerking van de heer Bot over de 'verkeerde kant van de geschiedenis' is dan ook kenmerkend voor de staat van 'domheid' waarin wij ons bevinden. Hulde voor het vertonen voor 'Archief van Tranen', dat zijn ze hier niet gewend. Dat ook Indonesiërs misdaden hebben gepleegd heeft men al die jaren onder 'de pet' gehouden. En waarom? Misschien werd het antwoord gegeven in een artikel, de Volkskrant 28.7., over de herkomst van die twee foto's in het album van een Enschedese Indië-veteraan. In dit artikel,'Vondst executie-foto's geen opzetje', zegt een, anonieme, voormalige Vrije Volk journalist dat deze foto's indertijd in het archief van het Vrije Volk zaten, 'maar ze mochten niet in de krant'. En waarom dan wel niet? 'Dat zou de PvdA beschadigen'! Ja, het staat er echt! Er werd trouwens nog veel meer achtergehouden en tot vandaag is het 'mode' om alleen misdaden van Nederlandse kant aan de kaak te stellen. Tijd voor een goede zenuwarts om er achter te komen wat hier van de oorzaak is! Ik kijk uit naar het volgende deel van 'Archief van Tranen'. Eindelijk een omroep met 'lef'. Goed gedaan ,Max! |
| Lizzy Somers-Smit13-08-2012 om 17:09 |
| geschokt,ontroerd vol tranen las ik de naam Leonore Sinsu-Andries. Dit is mijn oma. VOl trots om haar getoonde moed die zij op mijn moeder Julia,Leonore Sinsu heeft overgedragen.Het verhaal van de vlag was mij bekend dit was mij door mijn moeder verteld, zij heeft bewust alle wreedheden waar mijn oma getuigen van is geweest verzwegen. Mijn dank is groot voor deze voor mij zo belangrijke maar ook pijnlijke informatie . een warme groet Lizzy,Louise,Julia ( kleindochter van Leonore Sinsu-Andries ) |
| Paola van Gijn13-08-2012 om 14:46 |
| Ben net klaar met alle 125 documenten doornemen in de hoop iets te vinden wat een licht kan schijnen wat er gebeurt is met mijn oma van vaders kant (Paulina van Gijn, meisjesnaam Tuasei) en (over-)grootvader van moeders kant (William Hendrik Frederik Smith, opzichter-machinist SS en Rudolph Valentijn Leopold Smith, gepensioeneerd SS). Volgens zeggen zijn beide opa's onthoofd, doch de verhalen zijn niet sluitend voor mij. Verder dan de 2 namen op de site voor oorlogsgraven heb ik nog niets gevonden. Een graf is nooit gevonden, ook de lichamen niet. Mijn oma (Eugenie Smith, meisjesnaam Emmen) zweeg over het verleden en als kind werd je geacht er niet naar te vragen vanwege het verdriet. Dit "euvel" herkennen misschien meer jongeren. Aangezien haar verhaal door instanties toendertijd niet werd geloofd heeft zij ons altijd voorgehouden dat opa vermoord was door de Japanners, dit was waarschijnlijk geloofwaardiger. Uiteindelijk nam zij haar verhaal mee het graf in. Nu ik zelf kinderen heb kriebelt de nieuwsgierigheid. Wie kan mij (ook maar)iets vertellen over de moorden in oktober 1945 in Tjibatoe? Wie kent verhalen? Wie kende mijn oma Paulina, overleden in een interneringskamp (misschien in Bankginan?). Mijn vader was te jong om zich wat te herinneren. Ik hoop dat er iemand mij verder kan helpen! |
| Paul Niessen13-08-2012 om 14:41 |
| 1e. Zeer bedankt voor deze documentaire. Eindelijk aandacht voor de bersiapperiode die zo (onterecht) onbekend is in NL. 2e. Enkele technische opmerkingen: de bersiapperiode duurde van eind augustus '45 tot medio '46, daarna was sprake van een min of meer reguliere wijze van oorlogvoering; de bersiap woedde niet alleen in Soerabaja e.o. zoals mijn indruk was in de documentaire (wat dacht u van o.a. Depok, Semarang, Bandoeng en Indisch Bronbeek enz. enz.) 3e. Deze documentaire biedt in zekere zin een tegenwicht t.a.v. de gespeelde documentaire van Ad van Liempt enkele weken geleden die suggereerde dat 'de oorlog' uitbrak bij het begin van de 1e Pol. Actie. De oorlog met Japan ging voor de mensen in Ned.-Indië (niet alleen de in de kampen geïnterneerden, maar ook de buitenkampers) zowat ongemerkt over in de Indonesische vrijheidsoorlog, via de bersiap. |
| Ron van Hutten13-08-2012 om 14:35 |
| Geachte mevrouw van der Molen, Met blijdschap heb ik kennisgenomen dat de invulling van de Bersiap gebeurtenissen op uw pad is gekomen. Als zoon (1949,Balikpapan) van Indische ouders heb ik veel gehoord over de verzwegen gruwelijkheden. Mijn ouders hebben in 1945 gelukkig bescherming (door notabene Japanners) gevonden in het 10e Bat.in Batavia/Djakarta. Na repatriering was het vooral de miskenning en onbegrip bij de Nederlandse overheden (o.a. uitkerings-instanties,opvang,etc.) De Indische gemeenschap bleef zitten met dit grote onbesproken leed. Ik pleit ervoor om vooruit te kijken en stel hiermee het volgende voor. Ik heb diverse keren met mijn moeder een bezoek gebracht aan Bronbeek en in het bijzonder aan de drie pagodenmonument voor de gevallenen van de Birma- en Pakan Baru spoorlijn. Immers zij was oorlogsweduwe van haar 1e echtgenoot, die Birma niet heeft overleefd. Wat zou het goed om voor de Bersiap-slachtoffers ook een monument in Bronbeek op te richten.Overigens de documentatie van de Indische geschiedenis in Bronbeek 'zwijgt'ook over de inhoudelijkheden van de Bersiap-periode. Aanvulling met het geheime archief is derhalve zeer gewenst! Tenslotte benadruk ik zoals in uw 1e deel van de documentaire reeds is aangetoond op een herhaling van de geschiedenis in Indonesie dat de christelijke minderheden groot gevaar lopen voor vergelijkbare gruwelijkheden als destijds de Nederlandse gemeenschap. Verneem graag event. uw reactie. Met vriendelijke groet, Ron van Hutten, Almelo |
| Peter de Scheemaker13-08-2012 om 12:34 |
| Met grote belangstelling heb ik de documentaire Archief van de Tranen gevolgd. Ik wil mijn dank en respect uitspreken over de manier waarop deze documentaire tot stand is gekomen. Niet in de laatste plaats omdat ook mijn familieleden de slachtpartijen in Surabaya hebben meegemaakt toen wij van Sumobito naar Surabaya/YMCA werden gerepatrieerd. De dood van dhr van Dort, waarvan mijn vader, Maurits de Scheemaker, getuigenis heeft afgelegd, was mij bekend. Wat ik echter tot nu nog niet weet is wat zich precies in Surabaya heeft afgespeeld. Mijn moeder, Johanna, Helena de Scheemaker-Iseger heeft zich tijdens de beschieting op de vrachtwagens met gevaar voor haar eigen leven voorkomen dat er nog meer vrouwen en kinderen door die pemuda's zouden worden vermoord! In de documentaire is de suikerfabriek Tjandi genoemd en de moordpartijen die daar hadden plaats gevonden. Welnu,ook de suikerfabriek Tulangan was een doelwit van tenminste drie overvallen door pemuda's die ik meegemaakt heb waaronder een overval op onze schoolbus. Het is goed dat dit verhaal bekend wordt maar het rijt weer oude wonden open. |
| Jerôme Tehupeiory13-08-2012 om 11:20 |
| Met tranen in mijn ogen heb ik kennis genomen van de gebeurtenissen uit de bersiaptijd. Ik ben geboren en getogen in Nederland. Meer dan 50 jaar geleden is mijn oma met 5 kinderen naar Nederland vertrokken. Toen ik in 1998 de beste vriend van mijn vader ontmoette luisterde ik naar zijn woorden: "dat je oma vertrok naar Nederland, was het beste besluit wat ze ooit had genomen". Ik snapte dat niet. Er werd thuis nooit gesproken over "die tijd". Ik ken het gevoel niet om verdrukt, opgejaagd en afgewezen te worden. Hoewel ik Indisch ben en me heb verdiept in die tijd heb ik door de documentaire Archief van tranen wederom geleerd dat dit nooit meer mag worden vergeten, omdat dit nooit meer mag gebeuren. |
| Winnie-Leonore Smit13-08-2012 om 02:12 |
| Het verhaal over mijn grootmoeder Leonore Sinsu-Andries is mij en mijn broer en zusters verteld door haar dochter,mijn moeder Julia Leonore.Ik dank jullie dat ik haar verklaring via jullie uitzending in haar woorden heb kunnen lezen.Ontroerd ben ik dat zij dit heeft moeten meemaken,en allen die hier slachtoffer van zijn geworden.Tevens is er een gevoel van trots dat zij Leonore Sinsu-Andries mijn grootmoeder is. |
| ing.R.L.Mertens12-08-2012 om 23:04 |
| Hoe heeft het zover kunnen komen, dat...iets/gebeurtenis/handeling.. een geweldspiraal van moord/doodslag als uitkomst heeft? Een mens/volk gaat toch niet zo maar moorden.Ook niet, na 4 jr.Japanse overheersing, waarbij ca.2000.000!! Indon.het leven verloren.In het laatste hongerjaar 1944 stierven de Indon.aan de kant van de weg.Ik heb dit als Indo jongen 11 jr.oud-buitenkamper- meegemaakt.Jaren later,in Holland, is deze bovenvermelde vraag beantwoord geworden;In sept.1941 werd door Nederland het Atlantisch Handvest=voorloper VN-getekend.(dus nog vóór de Japanse aanval)Art.3 van dit Handvest: Elk volk heeft het zelfbeschikkingsrecht!!Ned.verloochende dit in aug.1945 in Batavia tot woede van de Republiek.Provoceerde-niet praten met Soekarno,Hollandse vlag op gouv.paleis etc.- en zocht confrontatie(als vanouds)en bersiap was het gevolg.Indo fam.-(zonder vaders,nog in het kamp),Molukkers,Chinezen betaalden de tol!!(de totoks=blanken, alhoewel belaagd zaten in beschermde kampen)Chaos/ellende is door Ned.beleid ontstaan!en vanaf 1945 prominent "misbruikt"(orde en rust, meegegeven aan de jongens overzee)door Ned.regeerders.De aanstichters van deze ellende;min.Gerbrandy,Romme,Beel,gen.Spoor en aanhang! Het resultaat....een archief van tranen!!Het weglaten/verzwijgen van dit VN art.in het Indië verhaal is geschiedvervalsing!(wat velen Japan toedichten!)zie ook-Google R.L.Mertens/Opmerkelijke feiten en zaken aangaande Indië/Indonesië. |
| Annebé Elenbaas (e.v.Posthumus Meyjes)12-08-2012 om 22:55 |
| Zonder Jack Boer was ik nooit geboren. vandaag de 85ste verjaardag van mijn moeder gevierd, waardoor ik het eerste deel heb gemist van de documentaire. Mijn vader Guus zat in de gevangenis in Soerabaja. Het verhaal van Jack Boer is echt voor mij heel bijzonder. In een ander boek van Jack staat mijn vaders handtekening en ook die van mijn Oom Fred. Heel toevallig had ik het vandaag met mijn halfoom Ben Elenbaas over dit verhaal, hij moet ook echt de documentaire zien. Ik hoop dat ik het eerste deel nog via uitzending gemist kan bekijken?! Hartelijke groet, |
| L.A. Niesen-Kock12-08-2012 om 22:15 |
| Helaas heb ik de uitzending gemist. Ik werd door mijn jongste zus gebeld. Zij had de uitzending wel gezien. Tot haar grote verbazing werd er een stuk van de verklaring 125 voorgelezen. Deze verklaring was van onze oma Leonore Sinsu-Andries. Wij de oudsten kinderen van haar dochter Esje Sinsu wisten dat oma was opgepakt nadat ze was veraden. Na de gruwelijkheden zoals verklaard door onze was onze oma Nora, een tijd blind. Ik was en ben nog steed zeer ontroerd over haar moed om deze verklaring af te leggen. Het voegt ook weer een stukje toe aan de geschiedenis van onze oma en opa Julius en verdere familie in Indonesie. We vragen dan ook of mensen die onze oma en opa kenden uit Soerabaja dit via het mail adres aan ons willen laten weten. Met dank Leonore-Anna Niesen-Kock. |
| Frans van Gestel12-08-2012 om 21:38 |
| Heel erg onder de indruk van het eerste deel wat ik jammer genoeg niet helemaal gezien heb omdat ik te laat was. Door mijn stamboomonderzoek heb ik met hulp van Dhr. Beekman via de passagierslijsten mijn oud-oom's graf in Soerabaja gevonden. Maar wat er zich heeft afgespeeld wist ik niet dat het zo erg was geweest. Nogmaals heel erg indrukwekkend.Ik ga er beslist veel meer over lezen en opzoeken. |
| Annemarie Ettekoven12-08-2012 om 21:33 |
| Geachte heer Croes, Dank voor uw reactie. Ik ben mij zeer bewust van de grote waarde van dit onderzoek voor u en uw familie. Daar wilde ik in mijn eerste reactie ook helemaal niets aan af doen. En ik geloof ook direct dat de documentairemaakster oprecht is in haar onderzoek en zorgvuldig te werk is gegaan. Het enige dat ik wil zeggen is, dat ik oprecht moeite heb met wijze waarop de documentaire uiteindelijk is vormgegeven. Mijn kritiek geldt dus niet de inhoud, wel de vorm. Vriendelijke groet, Annemarie Ettekoven |
| Jerry Croes12-08-2012 om 21:01 |
| Dankzij onderzoek van Pia weet ik welke daders verantwoordelijk en hoe de omstandigheden zijn geweest op de brute moord op 4 gezinsleden van van mijn moeders kant en 3 van mijn vaders kant tijdens de Bersiap periode.Onschuldige mensen zijn op een gruwelijke wijze van hun leven beroofd. U weet niet hoe belangrijk de documentaire en deze feiten voor mij en mijn familie zijn. Met respect en liefde heeft Pia persoonlijk beide mensen en hun kinderen hun verhaal laten doen. Op verzoek van mijn vader en uit respect voor mijn moeder heeft ze hun verhaal zelfs volledig met rust gelaten. Dus geen enkele sprake van ijdelheid integendeel zelfs. U kent Pia waarschijnlijk niet. Ze heeft heel, heel hard gewerkt heeft om de zoektocht naar erkenning van een hele grote groep Nederlandse (Indische) mensen weer een beetje dichterbij te brengen. Doe het maar eens om gruwelijke herinneringen en ervaringen van slachtoffers en hun nabestaanden te horen en op een respectvolle en informatieve wijze aan het grote publiek over te brengen. Ik verzoek u met een andere blik naar deel II te kijken. Dank u wel. |
Actueel
Laatste reacties
08-10-2012Dossier Gubeng Transport on-line
J. Mobach Uw tv-documentaire 'Archief van Tranen' en het lezen van het boek '...
26 dagen geledenSunny Bedankt voor deze documentaire. Als 3e generatie is de berisp tijd...
Een aantal maanden geleden